Riyâ Korkusuyla İyiliklerden El Çekmenin Cevazı Tâat üç derecedir. Birincinin (kendinden başkal insanlarla ilgisi yoktur. Namaz ve oruç gibi. Diğerleri insanlarla ilgilidir. Halifelik, kadılık ve valilik gibi. Biri de hem insanlara te’sir eder, hem de onunla amel edene. Va’z ve sohbet gibi. BİRİNCİ KISIM Namaz, oruç ve hac gibi Allahü Teâlâ ile ilgili olan şeylerdir.… Read More »
Günahı Gizlemekte Cevaz İbadeti açıktan yapmak, yahut söylemek riyâ olabilir. Ama günahını gizli tutmak yedi özür ile her zaman caizdir. BİRİNCİ OZUU: Allahü Teâlâ buyuruyor ki, «Fısk ve günahı gizleyin». Resûlullah (sallâllahü aleyhi ve sellem) buyurdu: «Büyük günaha düşen bir kimse, Allahü Teâlâ’nm örtüsünü onun üzerinde bulundurmalıdır» O. İKİNCİ ÖZÜR: Bu dünyada örtülü kalırsa, öbür… Read More »
Aşikâr Tâatte Cevaz Tâati Iibadet ve iyi işleri gizli tutmanın faydası, riyâdan kurtulmak içindir. İzhârın da (başkalarına göstermekte! büyük faydaları vardır. Bu da halkın kendisine uyması ve insanları iyi işler yaptırmaya tahriktir. Bunun için Allahü Teâlâ her ikisini de övüyor ve «Eğer âşikâre sadaka verirseniz iyidir, gizli verirseniz daha iyidir» t1), buyuruyor. Bir gün Resûlullah… Read More »
Riyâ Vesvesesini Kökünden Söküp Atmanın Yolu Riyâ arzusuna muhalefet edince ve kalb ile onu kerih görünce, tabiatında riyâ isteği ve vesvesesi kalırsa, ondan mes’ul olmazsın. Çünkü o insanın tabiatında, yaratılışmdadır. Sana tabiatında ola pı değiştir diye emrolunmadı. Emrolunduğun, onu yenmen, ona hâkim olman ve elin altında bulundurman olup, seni Cehenneme atmamasıdır. Onun dediğini yapmayacak kuvveti… Read More »
Kalbi Riya Hastalığından Korumanın İlacı Riyâ büyük bir hastalıktır. Tedavisi vâcibtir, yâni farzdır. Tam mânâsiyle iyileşmez. Çünkü öyle bir hastalıktır ki, insanın kalbinin mizacı ile karışmış, kalbinde kuvvet bulmuştur. Çok zor tedavi olur. Bu hastalığın kuvvetli ve ilerlemiş olmasının sebebi, insanın küçüklükten beri başkalarını riyâ üzere görmesi, kendilerini başkalarının gözünde süslemelerine şâhid olması, işlerinin hepsi… Read More »
Ameli Gideren Riyâ Riyâ tehlikesi ya ibadetten önce, ya bitirdikten sonra, yahut da ibadet arasında olur. İbadetten önceki riyâ, ibadeti giderir. Çünkü niyette ihlâs t yalnız Allah için yapmak 1 şarttır. Bu riyâ ile ihlâs gitmiş olur. Ama riyâ ibadetin kendisinde olursa, meselâ riyâ olsun diye vaktin evvelinde namaza başlaması gibi. Yalnız iken de namazı… Read More »
İbadetini Başkasının Bilmesine Sevinmek Ne Zaman Câizdir İbadetini başkalarının bilmesine sevinen, riyâdan kurtulamaz. Ancak Hak Teâlâ ile sevinme bundan hariçtir. Bu da dört şekilde olur. — Kendisi ibadeti gizlemeye niyet eder ve gizler. Allahü Teâlâ, o kimse istemeksizin izhâr eder. İşlediği kusur ve günahları ise Allahü leâlâ açığa vurmaz. Burada Allahü Teâlâ’nın lütûf ve ihsanının… Read More »
Karıncanın Ayağının Sesinden Daha Gizli Olan Riyâ Bazı riyalar aşikâr olur. Bir kimsenin insanlar arasında gece namazı kılıp yalnız iken kılmaması bu cinstendir. Bundan daha gizlisi şudur ki, gece namaz kıjmak âdetidir, fakat yanında birisi bulunursa daha sevinçli ve daha hafif olur. Bu riyâ da açıktır, herkes anlayabilir. Bu, karıncanın yürümesi gibi anlaşılmayacak şey değildir.… Read More »
Riyâ’nın Dereceleri Riyânm birçok dereceleri vardır. Bazıları pek büyüktür. Bu fark üç asılda olur: BİRİNCİ ASIL: Riyayı istemek, sevap istemeksizin olur. Namaz kılıp oruç tutması gibi. Yalnız olsa bunları yapmayacaktı. Bu çok büyük riyadır ve cezası da büyük ve şiddetlidir. Namaz ve oruçta sevaba da niyet etse aynıdır. Çünkü yalnız olsa, bunları yapmayacaktı. Bu da… Read More »
Riyâ İle Yapılan İşler Riyânın hakikati, kendini insanlara zâhid ve âbid tanıtmak veya insanlar arasında makbul olup, onların gönüllerine yer etmek ve böylece hürmet ve tazim beklemek ve kendisine iyi gözle bakmalarını sağlamaktır. Bu da dinde zâhidlik ve büyük olan şeyleri onlara anlatmak ve açıklamaktır. Bu da beş cinstir: BİRİNCİ CİNS: Beden iledir. Gece uyumuyor… Read More »