İbn Cemaa, hocanın çocukları lehine olan şeylere önem vermesini, çocuğu gözetmesini ve ona kendi çocuğuna gösterdiği gibi sevgi, şefkat, iyilik ve merhamette bulunmasını ister. Böylece hoca-çocuk arasında baba-evlat ilişkisine benzer bir ilişki olması gereğinden söz eder. Öte yandan Gazali de, çocuğa şefkat göstermeyi ve kendi çocuğu yerine koymayı, hocada bulunması gereken ilk vasıf olarak ileri… Read More »
İbn Cemaa’ya göre hoca, özellikle terbiyesi, zeka ve öğrenme arzusuyla temayüz eden çocuğa kolay konulan öğreterek işe başlamakla birlikte, ona nazik ve yumuşak davranmalıdır. Keza o, çocuğun seviyesine uygun bilgiler vermeli, lüzumsuz ve seviyesinin üzerinde bilgiler vermemelidir. Verilecek bilginin çocuğun gelişim seviyesine uygun olması önemli bir eğitim öğretim prensibidir. Çocuk doğrudan kendisini ilgilendirmeyen bir meseleye ait… Read More »
Hoca ders sonunda konunun anlaşılıp anlaşılmadığını kontrol etmek, anlama, kavrama ve öğrenme kabiliyetlerini denemek için çocuklara dersle ilgili sorular sorar. Bu arada hoca, doğru cevap vererek konuyu anladığı anlaşılan çocuğa teşekkür eder. İbn Cemaa derste her çocuğun doğru cevap veremeyeceğini, dolayısıyla bazen dersi kavrayanların yanında, anlamayanların da bulunabileceğini, bu sebeple hocanın anlamayan çocuklar için dersi… Read More »
Hoca, İslam’ın ilk devirlerinde derse girmeden önce dine saygı ve ilme hürmet gayesiyle okulu ve ders meclisini kastettiğinde maddi ve manevi temizlik yapar, güzel koku sürünür, insanlar arasında kendine layık olan elbisenin en güzelini giyerdi. Mesela İmam Malik, insanlar kendisinden hadis öğrenmek için geldiklerinde abdest alır, güzel kokular sürünür, en yeni elbiselerini giyer, sarığını başına… Read More »
İbn Cemaa, hocanın zaman zaman çocuklarına daha önce işlenen ders konularını tekrarlatarak önemli kaide ve zor anlaşılan hususların iyice anlaşılıp anlaşılmadığını kontrol etmesi, gerektiğinde önceki konulara atıfta bulunarak konular arasında bağ kurma gereğine işaret ediyor. Böylece yeni derse, bir önceki dersi hatırlatarak başlanmasını ifade ediyor. Öte yandan İbn Cemaa, hocanın doğru cevap veren, ancak şımarmayacağından… Read More »
Bir hoca, çocukları tanımak, bunun için de tetkik etmek zorundadır. Zira bir hoca, Çocukları tanıdığı nispette etkili olacak, terbiyevi müdahaleleri o derece hayırlı, faydalı neticeler verecektir. Bir çocuğu tanımak, onun sadece adını, soyadını, saç rengini ve beden yapısını bilmek, yani onu madde olarak tanımak yeterli değildir. Onu tanımak, bunun çok ötesinde bir mana ve mahiyet taşır.… Read More »
Gerçekte hocanın adaleti, büyük ölçüde ders esnasında mükâfat-ceza, övme-yerme şeklinde görülür. Çocukların hocada görmek istedikleri en önemli vasıf, adil davranmasıdır. Bu sebeple İbn Cemaa, hocaların çocuklarına eşit davranması gerektiğini dile getirmiş, hocanın bazı çocuklarla ilgilenmesinin diğerlerinin tepkisine ve nefretine yol açabileceğine dikkat çekmiştir. Bu arada İbn Cemaa, hocanın özellikle büyük gayreti, üstün kabiliyet ve başarısı… Read More »
Yakın İlgi Okulda veya sınıfta, yeterince sevilmeyen, arkadaşlığı reddedilen çocuklarla daha yakından ilgilenmek gerekir. Yalnızlığa terk edilen, arkadaş grubu olmayan bu çocuklar, karamsar bir hava içindedirler. Bu arada onların arkadaş olarak kabul edilmek, başkaları tarafından takdir edilmek için yapamayacakları şey yoktur. Hocaların takdiri, bu çocukları biraz olsun teselli eder. Hoca bu gibilerle yakından ve yeterince… Read More »
“Hoca, zaman zaman çocuklarını tavır, hareket ve ahlaki davranış yönüyle bazen gizlice, bazen açıkça kontrol eder ve bu hususta gözlem yapar. Görülüyor ki İbn Cema, öğrenci davranışlarının ıslahında ve çocuğun cezalandırılmasında aşamalı bir metot teklif ediyor. Çocuktan yüz çevirmek ve ilgiyi kesmek onun teklif ettiği eğitimde verilecek en ağır cezadır. Bu arada İbn Cemaa’nın da… Read More »
Genel Olarak Disiplin Disiplin, fert veya grupların eğitim amaçlarına ulaşmak için hareket ve davranışlarını kontrolü altına almalarıdır. Disiplinde itaat esastır. Fakat bu itaatin baskı ve zorla değil, istek ve anlayışla olması gerekir. Zira iradeli ve şuurlu itaat, disiplinin temelini teşkil eden en güçlü faktördür. Bu sebeple çocukları şuurlu ve iradeli itaate kendi imkanlarını, kendileri ve… Read More »