Category Archives: Genel

Derse Zamanında Girip Çıkmak

İbn Cemaa, hocaların ders saatlerinde keyfi değişiklikler ya­pamayacağı, çünkü yapılan değişiklikten haberi olmayan ço­cukların derse zamanında gelemeyeceğini, ancak çocuklar için bir fayda sağlayacaksa derse biraz erken başlayabileceği veya tehir edebileceği üzerinde durmaktadır. İbn Cemaa, hocanın belirlenen saatte sınıfa girmesini, kür­süye oturmasını ister. Belirtmek gerekir ki bugün dersler okul idarelerince hazırlanan bir program dahilinde yapılmakta, ders… Read More »

Öğrencilerin Şahsiyetlerinde İyi niyet

İbn Cemaa Süfyan es-Sevri’nin “Niyetimi düzeltmek için uğraştığım kadar hiçbir şeyle uğraşmadım…” dediğini nakletmiştir. Bu sebeple öğrencinin ilminin iyi niyet sayesinde geli­şeceğine, aksi halde gayretin boşa gideceğine ve başarıya ulaş­manın zorlaşacağına dikkat çekmiştir. Bugün özellikle anaokullarına ve kurslara yavrusunu bıra­kanların niyetlerini gözden geçirmeleri elzemdir. Kursları bakımhane olarak düşünen veya başka mekan ve kurumlarda başa­rı sağlayamayan… Read More »

Ders Sonunda Gelecek Dersin Konusunu Hatırlatmak ve Son Dersten Sonra Bir Süre Okulda Kalmak

İbn Cemaa, hocanın zamanında başladığı dersi en güzel şekilde sona erdirmesi ve gelecek derste işlenecek konuyu ha­tırlatması gereği üzerinde durur. Böylece bir sonraki ders ko­nusunu belirleyerek çocukları gelecek derse hazırlık hususun­da ikaz etmesini ister. Bu prensip çocukların derse hazırlanmaları açısından önem taşır. Bu arada o, hocanın son dersten sonra okuldan hemen ayrılmaması gerektiğini, bir süre… Read More »

Öğrencilerin Şahsiyetlerinde Metodlu Çalışmak

Çocukların vakitlerini tanzim etmesini isteyen İbn Cemaa, bu konuda zamanına göre ileri sayılabilecek şu tavsiyelerde bulunur: a.     Ezberlemek için en uygun vakit, seher vaktidir. b.    Araştırma için sabahın erken saatleri. c.     Yazı ve ödev için öğleden sonra. d.     Etüt ve müzakere için ise gece en uygun ve verimli va­kitlerdir. Öte yandan İbn Cemaa, Hatib… Read More »

Öğrencileri İlme ve Öğrenmeye Teşvik Etmek

Hoca, çocuklarını her zaman ilme ve öğrenmeye teşvik et­meli, onlara âlimlerin peygamberlerin varisleri olduğunu hatır­latarak konuya ilişkin ayet ve hadisler nakletmek, şiirlerden ör­nekler vermelidir.

Öğrenci Şahsiyetinde Helal ve Yeterli Gıda Almak

İbn Cemaa’nın çocuğa yaptığı tavsiyelerden biri de yeter­li gıda almasıdır. Ona göre insanın ilimle meşgul olması, oku­duğunu daha iyi anlaması ve ilimden bıkkınlık duymaması için helal gıdalardan yeterince yemesi önemlidir. Burada çocuğa, oburluktan kaçınması ve yeterince yeme­si de tavsiye edilmektedir. Amaç çocuğun devamlı yemeği de­ğil, ilmi konulan düşünmesini sağlamaktır. Çünkü çok yemek, zeka ve anlayışı… Read More »

Öğrenciyi İkaz Etmek ve Öğüt Vermek

İbn Cemaa, hocanın çocukları lehine olan şeylere önem ver­mesini, çocuğu gözetmesini ve ona kendi çocuğuna gösterdiği gibi sevgi, şefkat, iyilik ve merhamette bulunmasını ister. Böylece hoca-çocuk arasında baba-evlat ilişkisine benzer bir iliş­ki olması gereğinden söz eder. Öte yandan Gazali de, çocuğa şefkat göstermeyi ve kendi çocuğu yerine koymayı, hocada bu­lunması gereken ilk vasıf olarak ileri… Read More »

Dersi Anlaşılır Bir Üslup ve Kolaydan Zora İlkesi ile Anlatmak

İbn Cemaa’ya göre hoca, özellikle terbiyesi, zeka ve öğren­me arzusuyla temayüz eden çocuğa kolay konulan öğreterek işe başlamakla birlikte, ona nazik ve yumuşak davranmalıdır. Keza o, çocuğun seviyesine uygun bilgiler vermeli, lüzumsuz ve seviyesinin üzerinde bilgiler vermemelidir. Verilecek bilgi­nin çocuğun gelişim seviyesine uygun olması önemli bir eğitim öğretim prensibidir. Çocuk doğrudan kendisini ilgilendirmeyen bir meseleye ait… Read More »

Öğrencilere Dersle İlgili Sorular Sormak

Hoca ders sonunda konunun anlaşılıp anlaşılmadığını kont­rol etmek, anlama, kavrama ve öğrenme kabiliyetlerini dene­mek için çocuklara dersle ilgili sorular sorar. Bu arada hoca, doğru cevap vererek konuyu anladığı anlaşılan çocuğa teşek­kür eder. İbn Cemaa derste her çocuğun doğru cevap veremeye­ceğini, dolayısıyla bazen dersi kavrayanların yanında, anla­mayanların da bulunabileceğini, bu sebeple hocanın anlama­yan çocuklar için dersi… Read More »

Hocanın Sınıf İçi Davranışları

Hoca, İslam’ın ilk devirlerinde derse girmeden önce dine saygı ve ilme hürmet gayesiyle okulu ve ders meclisini kastetti­ğinde maddi ve manevi temizlik yapar, güzel koku sürünür, in­sanlar arasında kendine layık olan elbisenin en güzelini giyerdi. Mesela İmam Malik, insanlar kendisinden hadis öğrenmek için geldiklerinde abdest alır, güzel kokular sürünür, en yeni elbise­lerini giyer, sarığını başına… Read More »