Olgunlaşmadan Önce Meyve Alım-Satımı

By | 6 Aralık 2014

olgunlasmadan-once-meyve-alim-satimiAbdullah ibn Ömer (radıyallâhu anh)’dan rivâyet edilmiştir:

“Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) salahı meydana çıkıncaya kadar meyve alım satımını yasakladı.

(Abdullah ibn Ömer’e:) ‘Meyvenin salahı nedir?’ diye sorulduğunda o:

– ‘Olgunlaşıp afete uğraması ihtimalinin gitmesidir’ diye cevap verdi.”

(Buhârî, Zekat 58, Büyü’ 82, 87; Müslim, Büyu’ 49, 51-52 (1534); Ebu Dâvud, Büyü’ 22 (3367);
Tirmizî, Büyü’ 15 (1226,1227); Nesâî, Büyü’ 28, 39, 40; İbn Mâce, Ticârât 32 (2214); Ahmed b. Hanbel, Müsned, 2/8, 32, 37, 46, 52, 61, 75, 79, 150, 5/192)

Abdullah ibn Ömer (radıyallâhu anh)’dan rivâyet edilmiştir:

“Rasulullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) hurma ağacı üzerinde kızarıp sararmak suretiyle olgunlaşma belirtisi ortaya çıkmadıkça hurmayı satmayı ve tamamıyla beyazlaşıp afetten emin olmadıkça başağı satmayı yasakladı. Rasu-lullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) hem satıcıyı ve hem de alıcıyı bundan nehyetti.”

(Müslim, Büyu’ 50 (1535); Ebu Dâvud, Büyü’ 22 (3368)

(Meyvenin olgunlaşmasından maksadın ne olduğu hususunda değişik görüşler ileri sürülmüştür:

1. Meyvenin kızarmaya veya sararmaya başlaması, yani olgunlaşmaya başlamasıdır. Bu Şâfiîlerin görüşüdür.

2. Afetten ve bozulmaktan zarar görmez duruma gelmesidir. Bundan maksat; çürüme, dökülme ve hastalanma vaktini geçirmesidir. Bu, Hanefilerin görüşüdür.

3. Meyvelerin işe yarar hale gelmesi. Bundan maksat; meyvenin, örneğin hayvan yemi olacak duruma gelmesi değil, istenilen kıvama gelmesidir. Bu da, Kastallanî’nin görüşüdür.

Bu hadiste konu edilen satış, şüphesiz ağacın dalındaki meyveyle ilgilidir.

Diğer üç mezhebin görüşünün aksine Hanefilere göre; henüz olgunlaşmanın meydana çıkmadığı meyveyi satmak caizdir. Çünkü Hanefilere göre mutlak olan akid, meyvenin hemen toplanmasını gerektirir. Bu da, henüz olgunlaşmanın meydana çıkmadığı meyveyi hemen toplamak şartıyla satmak gibidir.)

Câbir b. Abdullah (radıyallâhu anhj’dan rivâyet edilmiştir:

“Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) meyve (koruğu) renklenmeye başlamadıkça satılmasını yasakladı.

(Hadisin ravisi, diğer raviye yada Câbir’e:) ‘Meyve nasıl ‘tuşakkıhu’ nedir?’ diye soruldu. (Hadisin ravisi yada Câbir:) ‘Meyve, çeşidine göre kızarmaya yada sararmaya başladığında ondan yenilme döneminin başlamasıdır.”

(Buhârî, Büyu’ 85; Müslim, Büyu’ 84 (1536); Ebu Dâvud, Büyu’ 22 (3370); Tirmizî, Büyu’ 55 (1290); Nesâî, Büyu’ 74; Ahmed b. Hanbel, Müsned, 3/319, 361, 391)

Enes b. Mâlik (radıyallâhu anh)’dan rivâyet edilmiştir:

“Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem), kararmadıkça üzümü ve sertleşmedikçe buğday (tanesini) satmayı yasakladı.”

(Ebu Dâvud, Büyu’ 22 (3371); Tirmizî, Büyu’ 15 (1228); İbn Mâce, Ticarat 32 (2217); Ahmed b. Hanbel, Müsned, 3/161, 221, 250)