Çocuk Büyütmek Ve Terbiye Etmek Çocuk, ana baba elinde bir emanettir. Kalbi kıymetli bir cevher gibi temizdir. Mum gibi her şekli alabilir. Bütün yazı ve şekillerden uzaktır. Temiz bir toprak gibi olup, hangi tohum atılırsa, büyür. İyilik tohumu ekilirse, din ve dünya saâdetine kavuşur. Annesi, babası ve hocası sevabında ortak olur. Şayet fesat tohumu atılırsa,… Read More »
Güzel Ahlâkın Alâmetleri Güzel ahlâkın alâmetleri vardır. Allahü Teâlâ Kur’ânı Kerim’ de mü’minleri vasfederken buyurur: «Namazlarını huşû’ ile kılan, lüzumsuz şeylerden uzak duran mü’minler elbette kurtuldular» t1). Âyetler devam ediyor ve sonunda, «Böyle kimseler vârislerdir» (2), buyuruyor. Yine orada buyurur: «Tevbe, ibadet ve ham dedenler», tâ «Mü’minlere müjde ver» e ( ), kadar devam eder.… Read More »
Kalb Hastalığını Ve Nefsin Ayıplarını Bilmek Çaresi Vücudun, elin, ayağın ve gözün sıhhatli olması, ne için yaratıldıysalar o işde kullanılmaları ile tamam olur. Ayağın iyi yürümesi, gözün iyi görmesi gibi. Bunun gibi kalbin sıhhati fıtratındaki aslının, hususiyet ve yaradılışına uygunluk üzere bulunmasıdır. Aslında kendi tabiatında olanı sever. Bu da iki şeyde meydana gelir: Biri, irâdede,… Read More »
Güzel Ahlâka Kavuşma Yolları Bil ki, riyazet zor bir iştir. Canını dişine takmaktır. Fakat tabib, mütehassıs olur ve yolun inceliklerini bilirse, zorluklar kolay olur. Tabibin lutfu şöyledir ki, müridi başlangıçta Hakk’ın hakikatine çağırmaz. Çünkü ona dayanamaz. Meselâ çocuğa «Mektebe git, devlet başkanı olursun», desen, o, başkanlığın ne demek olduğunu bilmez. O hâlde, o işe nasıl… Read More »
Yaratılıştan Olan Güzel Ve Çirkin Huylar Üşümeden meydana gelen bir hastalık için fazla sıcak yememelidir. Sıcak da hasta edebilir. Terazi gibi dikkat etmek lâzımdır. İyice bilmelidir ki, maksat mizacın mutedil olmasıdır. Bu da soğukla sıcak arasında olur. İkisinden birinde değil. İtidal haddine ulaşınca, ilâcı bırakır ve o itidali korumaya gayret eder. Mûtedil İne sıcak, ne… Read More »
Bütün Saadetlerin Başı, Uğraşarak İyi İş Yapmaktır Ameller, âzalarla yapılıyorsa da, bunlardan maksat kalbi değiştirmektir. Zira o âleme ancak kalb ile gidilebilir. Daima olgun ve güzel olması lâzımdır ki, Allahü Teâlâ’nın huzuruna lâyık olsun. Ayna parlak ve passız olunca, melekûttaki sûretler onda görünür. Hattâ öyle bir cemâli seyreder ki, sıfatlarını duyduğu Cennet O’nun yanında aşağı… Read More »
Ahlâkı Düzeltme Yolu (Tedavi Usûlü) Bu huyu, kendinden atmak isteyen için bir yol vardır. O da o huyun yapmak istediği her şeyi yapmamak, ona muhalefet etmektir. Zira şehveti, muhalefet etmekten başkası kırmaz. Her şeyi zıddı, tersi kırar. Sıcaklıktan meydana gelen hastalığın ilâcı, soğukluktur. Hışmdan meydana gelen her hastalığın ilâcı, tevazu ve alçalmadır. Bahillikten meydana gelenin… Read More »
Güzel Ahlâklı Olmak İnsanın Elindedir Bazıları, insanın dış görünüşü değişmeyip, yaratıldığı şekilde kaldığı gibi, meselâ kısa, uğraşmakla uzun olmaz; uzun da kısa olmaz; çirkin güzel olmaz deyip, kalbin sûreti olan ahlâk da değişmez diyorlar. Yanılıyorlar. Şayet böyle olsaydı, terbiye etmek, riyazet çekmek, nasihat vermek, iyi tavsiyelerde bulunmak boş ve lüzumsuz olurdu. Resûlullah (aleyhisselâm); «Ahlâkınızı güzelleştiriniz»… Read More »
Güzel Ahlâkın Hakikati Güzel ahlâkın hakikati nedir ve nasıldır? Bu hususta çok sözler söylenmiştir. Herbiri karşılaştığı kadarını söyleyebilmiştir. Hepsini söylememişlerdir. Meselâ biri diyor ki: «Alnı açık olmaktır». Biri de, «İnsanların sıkıntılarına katlanmaktır», diyor. Bir başkası da «Karşılık beklememektir», diyor. Bunun gibi çok şeyler söylenmiştir. Bunların hepsi güzel ahlâkın, iyi huyun dallarıdır. Hakikati ve tamamı değildir.… Read More »
İyi Ahlâkın Üstünlüğü Ve Sevabı Hak Teâlâ, Muhammed Mustafa’yı (sallâllahü aleyhi ve âlihl ve sellem) iyi ahlâk ile övüyor ve «Elbette sen, en büyük, en güzel ahlâk üzeresin» (!) buyuruyor. Peygamberimiz (sallâllahü aleyhi ve sellem) buyurdu: «Ben iyi ahlâkı tamamlamak için gönderil dim» (2). Yine buyurdu: «Kıyamette teraziye konan en büyük şey, güzel ahlâktır» (3).… Read More »