– Hedyin yerinde bulunamaması halinde kurban vacibi oruc’a intikal eder. Bu oruç üç gün hacda, yedi gün de memleketine döndüğünde olmak üzere on gündür. Üç gün olan oruç Malikî ve Şafiî mezheplerine göre ancak haccın ihramından sonra tutulabilir. Hanefî’ye göre ve Hanbelî’de bir rivayete göre umre için ihrama girdiğinde bu orucu tutmak caiz olur. Bu… Read More »
– Ölmüş kimse adına vekil yoluyla haccetmek farz olan hacda ittifakla caizdir. Ebu Hanife ve Ahmed b. Hanbel’e göre nafile hacda caizdir. Nafile hac hususunda Şafiî’den iki rivayet olup bunların en sahihi caiz olmamasıdır. – Kendisi farz olan haccını yapmamış kimsenin başkası adına hacca gitmesi söz konusu olamaz. Kendi adına farz olan haccı eda edilmemiş… Read More »
– Fakir: Ebu Hanife ve Malik’e göre bazı ihtiyaçlarını karşılayacak durumu olup geri kalana muhtaç olandır. Şafiî ve Ahmed b. Hanbel’e göre ise fakir hiçbir şeyi olmayandır. – Miskin: Ebu Hanife ve Malik’e göre hiçbir şeyi olmayan kimsedir. Şafiî ve Ahmed b. Hanbel’e göre ise ihtiyaçlarından bazısına yetecek şeyi olan kimsedir. – Zekât toplama görevlisi:… Read More »
– Şafiî’ye ve mezhebindeki alimlerin çoğunluğuna göre fitreyi zekâtta olduğu gibi sekiz sınıf kimseye vermek vaciptir. Anca* Şafiî alimlerinden İstahrî şöyle diyor: “Fitreyi verenin kendisine vacip olan kimse olmak şartı ile fakir ve yoksul kimselerden üç kişiye vermek caiz olur. Ancak fitreyi veren kimse gerekli yerlere vermek üzere devlet başkanına vermiş; onun adına devlet başkanı… Read More »
– Mezhep imamları fitreyi vermekte gecikmekle fitrenin vacip olmaktan düşmediğinde ittifak etmişlerdir. Bu durumda fitre ödeninceye kadar vacip olan kimsenin üzerinde borç olur. Fitreyi bayram gününden daha ziyade geciktirmek ittifakla caiz değildir. İbn-i Şirin ve Nehaî’den: “Fitreyi bayramdan sonraya tehiri caiz olur”dedikleri rivayet edilmiştir. Ahmed b. Hanbel: “Umarım ki fitreyi geciktirmekte bir sakınca yoktur :”… Read More »
– Kâfir bir kölesi olan kimse: Ebu Hanife dışındaki mezheplere göre onun fitresini vermez Ebu Hanife’ye göre ise o kimsenin kâfir kölenin fitresini vermek gerekir. – Ebu Hanife dışındaki mezheplere göre masraflarını karşılaması gerektiği gibi kocaya karısının fitresini vermesi gerekir. Ebu Hanife’ye göre ise kocaya karısının fitresini vermesi vacip olmaz. -Yarısı hür (azad edilmiş) bir… Read More »
– Cizyenin nereye verilmesi hususunda devlet başkanının içtihadına bırakılır, uygun gördüğü yere verilir. Cizye ileride ayrı bir bahis olarak gelecektir. – Madenden zekât vermek maden olarak çıkarılan altın ve gümüşe mahsustur. Bu görüş Şafiî ve Malikî’nlndir. Buna göre maden olarak altın ve gümüşten başka şeyler çıkarılsa bir şey gerekmez. Ebu Hanife’ye göre maden olarak çıkarılan… Read More »
– Mezhep imamları madenlerin zekâtında bir yıl geçmesinin dikkate alınmaması hususunda ittifak etmişlerdir. Bu hususta Şafiî’ nin bu görüşe katılmadığı rivayeti vardır. Yani nisap değerine yılın sonunda ulaşsa başından beri nisap değerinde imiş gibi işlem görür. – Mezhep imamları bulunmuş definenin zekâtını vermek için bir yıl beklenilmesinde ittifak etmişlerdir. – Hanefî dışında mezhepler madende nisabın dikkate… Read More »
– Mezhep imamları ticaret malında zekâtın farz olduğunda ittifak etmişlerdir. Davud-u Zahirî’ye göre kazanç için elde bulundurulan mallar için zekât yoktur. – Mezhep imamları ticaret malında verilecek zekât miktarının kırkta bir oranında olduğunda ittifak etmişlerdir. – Bir kimse ticaret maksadı ile bir köle satın alsa (Ramazan bayramında elinde bulunduğu takdirde) hem fitresini, hem de ticaret… Read More »
– Borçlu tarafından kabul edilen fakat ödenmesinde gecikilen alacak için zekât gerekir. Şafiî’nin yeni kavline göre bu alacak alınmasa da her sene zekâtı verilir. Hanefî ve Hanbelî mezhebinde alacak alınmadan zekâtı verilmez. Malikî mezhebinde alacak için zekât gerekmez. Uzun yıllar sonra alınırsa sadece bir yıl için zekât verilir. Bu da bir mal karşılığı veya ödünç… Read More »