‘Yemin etmek’ manasına gelen “îlâ” kelimesi, erkeğin, karısıyla cinsî münasebette bulunmamak üzere yemin etmesi manasında bir terimdir. “Kadınlarına yaklaşmama yemini (îlâ) edenler için dört ay beklemek vardır. Şâyet dönerlerse, şüphesiz Allah gafur’dur, rahmidir.” (Bakara, 2/226) Yemin engelini kötüye kullanarak kadınlara zarar verme yolunu seçen kocaları engellemek için İslâm hukuku kaide ve sınırlamalar getirmiştir.… Read More »
Kötü davranışlar bir taraftan gelirse “nüşüz”, karşılıklı olursa “şikak” denilir. Kadının itaatsiz ve geçimsiz olması halinde, kocası önce öğüt verecek, sonra yatağında yalnız bırakacak, sonra sert davranacaktır. Bu benzeri tedbirler fayda sağlamazsa, ya boşama yoluna gidecek ya da durumu hâkime ve hakemlere intikal ettirecektir. Kötü davranış, geçimsizlik, aile hukukuna riayetsizlik kocadan geliyorsa, kadının yapacağı iş,… Read More »
Nafaka temininin kocanın vazifesi, kadının da hakkı olduğunu görmüştük. Koca, karısının nafakasını temin etmez veya edemezse, Ebu Hanife’ye göre kadın bu yüzden boşanma davası açamaz; sabredip kocasından çalışma izni ister ve alır, temin etmediği/edemediği müddet içerisindeki nafakayı kocası borçlanır ve alacakların tahsilindeki umumi kaidelere göre tahsil edilir.
Kaybolup da nerede olduğu, yaşayıp-yaşamadığı bilinmeyen kimseye “mefkud” denir. Yaşadığı bilinen, fakat evini terketmiş kocaya “gaib” denir. Kaybolan erkeğin hanımı, Ebu Hanife’ye göre mahkemeye başvurarak ayrılma talebinde bulunamaz.
Hastalık ve kusur iki nevidir. Birincisi, cinsel hayatla ilgili olup, erkek veya kadında cinsî münasebeti engelleyen hastalık ve kusurlardır. İkincisi ise, tiksinti ve nefret veren, yahut bulaşıcı olan hastalıklardır. Erkeğin iktidarsız olması, tenasül organının kesik veya sakat olması, kadının tenasül organında cinsî münasebeti engelleyen bir sakatlık veya anormalliğin bulunması birincisine; cüzzam, çiçek, frengi, saçkıran,… Read More »
Bazı hallerde kocanın fiil ve tasarrufları da hakimin müdahalesini gerektirmekle birlikte, bu yolu daha çok kullanan taraf kadındır. Kadının, akit esnasında veya daha sonra kocasından mehilini almadığı/alamadığı takdirde, doğrudan boşama hakkı bulunmadığı için, sebepler ortaya çıktığı zaman evliliği sona erdirmek için başvuracağı yolların en önemlisi mahkemedir Kadının talebi üzerine ve hukukî sebeplerin bulunması halinde,… Read More »
Muhala’a kelimesi, hulu’ kökünden alınmıştır. Hulu’un lügat manası; “çıkmak, çıkarmak, uzaklaştırmak”tır. Terim olarak manası ise, “kadının, bir bedel karşılığında evlilik bağından kurtulmasıdır. Muhala’a, bu hususta karı ile kocanın anlaşmaya varmalarıdır. Normal durumlarda boşama hakkının kocada olduğunu biliyoruz. Ancak evliliğin devam etmesini istemeyen taraf kadın olur, koca da boşamaya razı ok mazsa, ortaya çıkan problemin… Read More »
“Sünnete ve usulüne uymayan bidat boşama” demektir. Kadını hayızlıyken veya temizlik içinde cinsel münasebette bulunduktan sonra, yahut bir temizli içinde birden fazla boşama, yani sünnete aykırı bid’at boşamadır. Sünnete aykırı boşamanın günah olduğu hususunda görüş birliği vardır. Ancak, bu çeşit boşamanın hukuk! neticesi konusunda farklı görüşler ileri sürülmüştür. Hanefi mezhebine göre bid’î talâk, yasaklanmış… Read More »
Sünnete yani “Peygamber Efendimiz (sav)’in talimatına uygun olan boşama demektir. İslâm, gerekli hale geldiğinde boşamaya izin vermekle birlikte, mümkün olduğunca boşamayı önlemek için birtakım tedbirler almıştır. Sünni boşama da bu tedbirlerin başında gelmektedir. Müctehidlerin tümü, ilgili nasslara ve uygulamaya bakarak, ay halinde* sonra cinsi münasebette bulunmadan bir talâk ile boşamanın sünnî talâk olduğunda ittifak… Read More »
“Karıyı kocadan ayıran, evlilik hayatını sona erdiren, yeni bir akit yapmadan tekrar evlilik hayatına dönme imkânı vermeyen boşama” demektir. Şu durumlarda boşama, bain boşamadır: a. Evlilik akdinden sonra henüz cinsî münasebette bulunulmadan veya sahih halvet gerçekleşmeden boşamak. b. Boşamada kapalı (kinaî) sözler yahut şiddet ve te’kid ifade eden sözler kullanmak. c. Kadının isteği üzerine… Read More »