– Rehin bırakılan malda artma ve fazlalık, yavru, meyve, yün ve kıl gibi rehin malın kendisinden ayrı bir cisim olursa Malik’e göre fazlalık rehin verene aittir.Yavru da rehine dahildir. Ebu Hanife’ye göre fazlalık ayrı olsun, bitişik olsun rehne dahildir. Şafiî’ye göre tüm fazlalıklar rehinden hariçdir. Ahmed b. Hanbel’e göre fazlalık rehin alanın mülküdür, rehin verenin… Read More »
– Bir kimse, “Bana bir dirhem vermen veya şu elbiseyi bugün yahut yarın satman şartı ile kölemi rehin bırakıyorum” dese rehin sahih olur. Rehin ile ilgili hak her ne kadar önceden söz konusu ise de rehin sahih olur. Söz konusu parayı ödünç alır veya elbiseyi alırsa rehin gerçekleşir. Rehin konusu olan şeyin teslim edilmesi gerekir.… Read More »
– Bir hak meydana gelmeden (borçlanma olmadan) rehin vermek sahih olur mu? Hanefî mezhebine göre sahih olur. Diğer üç mezhebe göre sahih olmaz. – Rehini alan kimse rehin bırakılan malı (borcun süresi dolup ödenmediği için) rehni hak ettiği zaman satmayı, rehni geri vermeyeceğini şart koşsa Şafiî dışındaki mezheplerce caizdir. Şafiî’ye göre de rehini veren rehin… Read More »
Ödünç alan kimsenin, ödünç aldığı şeyi geri verirken, aldığından daha iyi bir halde vermesi müstehaptır. Bu hususta hadis vardır. Ödünç verene verdiğinden daha iyi halde (malını geri) almak mekruh değildir. – Aşağıdaki hususlarda ittifak vardır: a- Bir kimsede tarihi belirli alacağı olana; geri kalanını tarihinden önce vermek üzere alacağın bir kısmından vazgeçmesi helal olmaz. b-… Read More »
– Selem, kölede hayvanlarda ve kuşlarda caizdir. Bunların ödünç verilmesi de caizdir.Ancak ödünç alana kendiis ile ilişki kurması helal olan cariyeyi ödünç vermek Şafiî, Malik, Ahmed b. Hanbel Sahabe ve Tabiinin çoğunluğuna göre caiz değildir. Ebu Hanife’ye göre hayvanların ödünç verilmesi de, selemi de caiz olmaz. Müzenî ve İbn-i Cerir Taberî’ye göre ödünç alana cinsel… Read More »
Mal (alıcı ve satıcı dışında) bir yabancı tarafından telef edildiği takdirde (bu hususta) Şafiî’nin birkaç kavli olup, bunların en sahihi satış kendiliğinden fesh olmaz. Belki müşteri satışı geçerli sayıp zararı kendisi ödemekle, satışı feshedip zararı satıcı (kanalıyla) yabancıya ödetmek arasında serbesttir. Bu Ebu Hanife ve Ahmed b. Hanbel’in de görüşüdür. Malikî mezhebinde de tercih edilen… Read More »
Mal şayet misk ise müşteriye malın aynısını bulup satıcıya iade etmesi vacip olur. Bu Malikî’den ve Ahmed b. Hanbel’den iki rivayetin birisidir. Ebu Hanife’ye göre mal elden çıkmış ise yeminleşme yoktur. Müşterinin sözü kabul edilir. Bu, Malik ve Ahmed b. Hanbel’den de rivayet edilmiştir. Züfer ve Ebu Sevr’e göre durum ne olursa olsun, müşterinin sözü… Read More »
– Alışveriş gerçekleşirse para bedelinden sayılmak, gerçekleşme geri almamak (hibe olmak) üzere peyli satış da haramdır. Ahmed b. Hanbel’e göre bu tür satışta bir sakınca yoktur. – Ayne satışı -ki bu veresiye bir malı satıp, sonra müşteriden aynı malı peşin olarak birinci satışın bedelinden daha az bir fiata geri almaktır. Şafiî’ye göre kerahetle caizdir. Ebu… Read More »
İki kişi üst üste bina edilmiş iki oda arasındaki tavanın kendilerine ait olduğunu iddia etseler: Ebu Hanife ve Malik’e göre tavan alt kat sahibinindir. Ahmed b, Hanbel’e göre -Şafiî’nin iki kavlinden birisi de böyledir- tavan ikisi arasında yarı yarıya ortaktır. Üst ve alt kat yıkıldığı takdirde üst katın sahibi kendisine ait kısmı yaptırmak istese, alt… Read More »
– Mal sahibi rüşd çağına gelince mal kendisine verilir. Bunda ittifak vardır. Fakat rüşdün ne olduğu hakkında ihtilaf vardır: Şafiî dışındaki mezheplere göre çocuğun malını iyileştirip üretecek durumda olup onu israf etmemesidir. Bu mezhepler kişinin reşid olmasında adi ve fısk durumunu dikkate almamışlardır. Şafiî ye göre rüşd hem mal, hem din hakkında kişinin iyi hal… Read More »