Oruç, İslâmın şartlarından biridir. Peygamber Efendimiz (sal lâllahü aleyhi ve sellem) buyurdu: «Allahü Teâlâ buyuruyor kİ, her iyiliğe on misli karşılık verilir. Fakat oruç bana mahsûstur, o nun karşılığını ben veririm» (*). Allahü Teâlâ buyuruyor: «Kendi arzû ve isteklerine sabredenler (canları istediği hâlde yapmayanlar) hesâba çekilmezler; ecirleri, sevablan hesabsızdır» (2). Peygamber Efendimiz (sallâllahü aleyhi ve sellem) buyurdu: «Sabır imanın yansıdır. Oruç da sabnn yansıdır». Ve yine buyurdu: «Oruç tutanın ağzının kokusu Oruç Allahü Teâlâ’nın indinde misk kokusundan daha güzeldir» (3). Allahü Teâlâ buyurur: «Benim kulum yemekten ve içmekten yalnız benim için el çekti; onun mükâfatını ancak ben veririm» (4). Peygamber Efendimiz buyurdu ki: «Oruçlunun uykusu ibadettir». Ve yine buyurdu. «Ramazan ayı gelince, Cennet kapılarını açarlar, Cehennem kapılarını kapatırlar ve şeytanları bağlarlar ve bir ses der ki: Ey iyilik etmek isteyen kimse, senin vaktindir, gel. Ey kötülük yapmak isteyen, sana burada yer yoktur» (s). Faziletinin büyüklüğündendir ki, Allahü Teâlâ bu ibadeti, hassaten kendine nisbet ediyor ve, «Oruç benim içindir, karşılığını ben veririm» (6), buyuruyor; her ne kadar bütün ibadetler onun için ise de bu, bütün âlem onun mülkü olduğu hâlde, Kâ’be’ye, «Benim evim» buyurmasına benziyor.
Oruçta iki hususiyet vardır ve bu hususiyetler sebebiyle bu nisbete uygundur. Oruç Biri, orucun hakikati, yememektir. Bu ise bâtına ait bir şeydir. İnsanlar bunu görmez. Böylece riya da buna yanaşmaz. Diğeri, Allahü Teâlâ’mn düşmanı şeytandır. Şeytanın askeri, arzu ve isteklerdir. Oruç onun askerini kırar. Çünkü orucun hakikati arzulan terktir. Bunun için Peygamber Efendimiz (sallâllahüaleyhi ve sellem) buyurdu ki: «Şeytan insan vücudunda, kan gibi dolaşır. Onun geçiş yolunu, açlıkla tıkayınız» C1). Ve Hazreti Aişe’ye (radıyallahü anhâ) buyurdu: «Cennetin kapısını çalmaya devamet». «Ne ile?» diye sordu: «Acıkmakla» buyurdu. Ve yine buyurdu: «Oruç kalkandır» (2). Ve yine buyurdu: «İbadetlerin kapısı oruçtur». Bu da, bütün ibadetlere şehvetin mâni olmasıfıdandır. Şehvet yâni arzulara yardım, tokluktur. Açlık ise arzulan kırar.