a- Bu esnekliklerden biri, bir kadın aracılığı ile evlenilmek istenen kadının vücût yapısı hakkında bilgi almaktır. Bilgi almak için böylesine bir girişim İslâm’da meşrû görülmektedir. Çünkü Allah’ın Resûlii görücülük için görevlendirdiği Ümmii Süleym’e: “O kadının vücûdunu kokla ve ayaklarını incele.” şeklinde emir buyurmuş, böylece aracı kullanılabileceğini örneklendirmiştir.
-Salât ve selâm üzerine olsun- O, bir diğer ruhsat verici hadîslerinde de şöyle buyurmuştur:
“Sizden biriniz bir kadınla evlenmek istediği zaman, onun yüz güzelliğinden sorduğu gibi, saçından da sorsun. Zira saçlar iki güzellikten biridir.”
b- Bir diğer esneklik de Allah’ın Resûlü’nün şu hadîsinden kaynaklanmaktadır.
“Sizden biriniz bir kadınla evlenmek istediği zaman, onunla evlenmesine sebeb olacak özelliklerine bakabilirse baksın.”
Bu hadîse dayanılarak, evlenilecek kadının her tarafına bakılabi- leceği ictihâdmda bulunan müctehidler ve onların görüşünü pekiştiren bazı sahâbî uygulamaları vardır.
Örneğin bu hadîsin ravisi olan Cabir b. Abdullah şöyle diyor:
“Ben evlenmek istediğim kızı gizlice izledim, kendisiyle evlenme nedenim olacak özelliklerin gördükten sonra onunla evlendim.”
Ancak haram kılman mesken dokunulmazlığını ihlâl etmeksizin ve röntgenciliğe bulaşmaksızm bu imkânı kullanmak pek mümkün olamayacağından, dört büyük fıkhî mezheb müctehidleri yukarıda açıklanan ictihâdı/görüşü benimsememişlerdir. Doğru olan da budur. Ne var ki kendiliğinden doğan ve kullanılması sakıncalar doğurmayacak olan bazı imkânların kullanılabileceği de bir gerçektir.