Dalak Büyümesinin Sebepleri Nelerdir ?
- Anne karnındaki cenin) alyuvar hücreleri dalak tarafından üretilir. Doğumdan sonra bu görevi devralan kemik iliği herhangi bir sebeple çalışmadığı zaman dalak yeniden alyuvar üretmeye başlar.
- Bağışıklık sisteminin askerlerinden olan bir kısım lenfositler dalakta üretilir.
- Kırmızı kan hücrelerini depolayan dalak, kanamalarda kasılarak dolaşım sistemine yedek kan verir.
- Dalağa gelen zararlı maddeler ve mikroplar dalaktan dışarı çıkamaz,- dalak hücreleri onları parçalar.
- Yaşlanarak görevini yapamaz hale gelen alyuvarlar, dalak hücreleri tarafından emilip parçalanır, böylece kanın kirlenmesi önlenir.
Dalak, fiziksel sağlık için olduğu kadar ruhsal sağlık için de çok önemlidir.
Dalak büyümesinde en sık rastlanan sebep siroz, kan hastalıkları, enfeksiyonlar ve bu hastalıkların tıbbi ilaçlarla tedavisidir.
Eski alimler dalağın hastalanmasına sebep olarak az çiğneme ve hazımsızlığı, varis, uyuz, kanser, sedef, fil hastalığı, kronik sıtma, karaciğer, kan, sinir ve ruh hastalıklarına sebep olarak dalağın hastalanmasını gösterirler.
Dalak hastalıklarında önce iyi çiğnemeye dikkat edilir, beslenme ve sindirim düzeltilir, bağırsakların düzgün çalışması sağlanır, hacamat yaptırılır.
Her Pazartesi ve Perşembe 36 saatlik açlık yapılır. Bağırsaklar düzgün çalışmaya başladığı zaman 36 saatlik açlıktan sonra 1 gün boyunca meyve suları içilir ve akşam karaciğer temizlemesi yapılır.
Karaciğer temizlemesiyle beraber, dalak da temizlenir. Bağırsaklar yoluyla atılan kahverengi veya petrol renkli parçalar dalağın iyi olmadığını ve tekrar karaciğer temizlemesi gerektiğini gösterir. Karaciğer temizlemesinden bir hafta sonra kan temizlemesi yapılır,- gerekirse, kan temizlemesinden 2 hafta sonra karaciğer temizlemesi tekrarlanır. (“Karaciğer Temizlemesi” bölümüne bakınız) Son karaciğer temizlemesinden sonra 7 gün arayla 14-21 defa 3 günlük açlık yapılır. Her 7 açlıktan sonra karaciğer temizlemesi tekrarlanır. Program bittikten sonra hicrî ayların 13,14,15. günlerinde 3 gün açlık veya her Pazartesi 36 saat açlık yapmak ve buna uzun süre devam etmek gerekir.
Açlık arası günlerde alınabilecek nar, vişne, yeşil yapraklı çiğ sebze, kabak, balkabağı, kırmızı pancar, brokoli, ıspanak, semizotu, beyaz lahana (özellikle lahana kökü) dalağın mizacına uygun olduğundan dalak hastalıklarına çok iyi gelir. Ancak beyaz lahana gaz yaparsa, brokoli kullanmak gerekir. Salatalara bol limon suyu, yemeklere hardal ve zencefil katılır. Günde bir defadan fazla pişmiş yemek yememelidir. Mevsiminde incir ve üzüm ayrı bir öğün olarak yenebilir. Günlük beslenme düzeni hakkında “Siroz” bölümüne bakınız.
Eskiden tabipler dalak için hazırladıkları her ilaçta sirke kullanırdı. Bütün dalak hastalıklarında, özellikle enfeksiyona bağlı dalak büyümesinde semizotu ve defne yaprağının çok etkili olduğu tespit edilmiştir. Bu sebeple temizleme günleri ve açlıklar arasında şu ilaçlar kullanılır:
- Sabah aç karna 4 gr. taze öğütülmüş yabani semizotu tohumu + 30 gr. ev sirkesi içilir. 3 gün devam edilir. Semizotu tohumu yerine turp tohumu veya kurutulup öğütülmüş balkabağı kabuğu kullanılabilir.
- 10 gr. defne yaprağı 400 gr. suyla 3 dakika kaynatılır, 30 dakika sonra süzülür, gün boyu küçük yudumlarla içilir. Semizotu tohumuyla hazırlanan ilaçla dönüşümlü olarak 3’er günlük kürler halinde 3 defa tekrarlanır.
- Günde 2-3 defa 150 gr. taze sıkılmış semizotu suyu + 50 gr. su karışımı içilir.
- Semizotu ve semizotu suyuna ara vermeden devam edilir. Yabani semizotu daha şifalıdır, ancak mevsimi değilse, lahana, kırmızı pancar veya nar suyu içilebilir.
- Dalak hastalıklarına karşı gebreotundan (kapari) daha iyi bitki yoktur. Gebreotunun en kıymetli kısmı kök kabuğudur. Taze kabuk kuru kabuktan daha kuvvetlidir
- Kuru gebreotu kök kabuğu kaynatılarak içilir ve/veya tomurcukları (kapari) sirkeyle yenir.
- Gebreotu kök kabuğu veya tomurcukları öğütülüp çavdar unu ile yo- ğurularak dalak üzerine sarılır ve sabaha kadar bekletilir. Gerektikçe tekrarlanır.
- Dalak hastalıklarına balkabağının kendisi de kabuğu da çok iyi gelir.
- Balkabağınm dış kabuğu ince soyulur ve kurutularak öğütülür. Günde 1 tatlı kaşığı yutulur.
- Balkabağı kabuğu ile pişirilir. Bal ve dövülmüş sarımsak ile yenir.
Mevsime göre aşağıdaki karışımlar da kullanılabilir:
- Eşit miktarlarda ısırgan tohumu+üzerlik tohumu karışımı öğütülür bal ile yarıyarıya karıştırılarak aç karnına 1 tatlı kaşığı yutulur. İki hafta devam edilir. Buna, kısa aralar vermek suretiyle 1 yıl boyunca aşağıdaki çemen otu ile dönüşümlü olarak devam edilir.
- 1 tatlı kaşığı çemen otu ılık su ile karıştırılır, bal ile tatlandırılıp içine yedi damla çörekotu yağı damlatılır ve içilir. İki hafta devam edilir.
- Isırgan otunu çay olarak, ya da yemeğe katarak, kısa aralıklarla, devamlı kullanmak gerekir.
- Brokoli suyu, beyaz lahana suyu, semizotu suyu veya kırmızı pancar suyu tek tek veya karıştırarak günde 1-2 defa birer bardak içilir. Ya da mevsimine göre, günde 1-2 bardak greyfurt veya nar suyu 1-2 yıl boyunca içilir.
- Dalaktaki tıkanıklığı açan zencefil ve tarçın sık kullanılır.
- Acı badem, bütün tıkanıklıkları, özellikle karaciğer ve dalaktaki tıkanıklıkları açmada çok etkilidir. 3 acı bademi 3-5 tatlı badem ile birlikte yemek de çok etkilidir.
Büyüyüp sertleşen iltihaplı (sıcak) dalak için kompressler:
- Bey az lahana yaprağı ezilerek sirke ile karıştırılır ve yağlı kağıda sürülüp, dalak bölgesine sarılır, 3-4 saat bekletilir.
- Kırmızı pancar sirkede kaynatılıp ezilir ve yağlı kağıda sürülerek dalak bölgesine sarılır, 3-4 saat bekletilir.
Büyüyüp sertleşen iltihapsız (soğuk) dalak için kompressler:
- Yağlı kağıda bal sürülür, üzerine hardal tohumu öğüterek serpilir ve dalak bölgesine sarılır. 3-4 kat bez ile kapatılarak mümkün olduğunca uzun süre (15-30 dakika veya daha uzun) bekletilir.
- Her akşam çörekotu öğütülür ve eski zeytinyağı veya zeytinyağı tortusu ile karıştırılıp dalak bölgesine konur. Sabaha kadar bekletilir. Bu kompres her türlü iltihaplı şişlik için de kullanılabilir.
- Bu kompresleri semizotu tohumu içerken yapmak çok etkilidir.