Boşanmadan Evvel Yapılan Barışma Yolları
İslâmiyet, karıkoca arasında geçimsizlik baş gösterince, boşanmadan önce geçimsizliğin ortadan kaldırılması için bütün yolların denenmesini, ancak her şeye rağmen kan kocanın arası düzelmiyorsa, o zaman son çare olarak boşanma kapısının çalınacağını öngörür. Karıkoca, aralarındaki geçimsizliği evvelâ kendileri gidermeye çalışmalıdırlar.
Kadının Geçimsizliği:
Kadın, kadınlık vazifelerini eksik yapıyor, kocasına dinimize uygun isteklerinde karşı çıkıyor, ona karşı başı bozukluk ediyorsa, yani geçimsizlik kadın tarafından baş gösteriyorsa kocası ona üç yollu bir muamele uygular:
a) Nasihat: Erkek karısına tesirli öğütler vererek kendisine karşı hürmet ve saygıda onu kusursuz davranmaya davet eder. Ona olan sıcak sevgisinden, onun hakkında beslediği iyi düşüncelerinden söz eder. Gerekiyorsa sert çıkışlar yaparak korkutma yönüna de gidebilir. Öğüt vermenin şekli, tonu karıkocanın kendi anlayışlarına bağlıdır; öyle ya kadın sertlikten hoşlanıyorsa, elbette ki ona verilecek öğüt ve ders de sert olacaktır. Yumuşaklıktan hoşlanıyorsa üslûp da yumuşak olacaktır. Bu bir gerçektir ki nasihat çekmek sevginin tekrar geri gelmesi için iyi ve tesirli bir vasıtadır.
b) Odasında yalnız bırakmak: Bu ikinci noktada kadını yatağında yalnız bırakmak gerekir: Çünkü ona nasihat para etmemiş, artık o yatağında tek başına kalmaya hak kazanmıştır. Bunun manâsı şudur. Kadının kendi görüşüne göre en değerli hâzinesi dişiliğidir. Onun dişiliğine değer vermemek kendisi için en büyük darbedir. Kadın bu duruma daha fazla sabredemez. Aslında bunun çok sürmesi bazı düşüncelerle tehlikelide olur.
c) Hafifçe dövmek: Eğer erkek ikinci yoldan da bir netice alamazsa geçimsizlik gösteren kansını hafifçe döğmeye izinlidir. Bu ceza, aile reisinin disiplin cezasıdır. Yalnız dövmek, vücudu yaralamaya ve fazla acı çektirmeye kat’iyyen yol açmamalıdır. Yoksa koca da cezaya çarptırılır.
Ulu Allah buyuruyor ki:
«Erkekler, kadınların koruyucuları ve hâkimidirler. Boşanmadan Evvel Yapılan Barışma Yolları Çünkü Allah birini diğerinden üstün yaratmıştır. Erkekler ayrıca mallarından harcamaktadırlar.
İyi kadınlar Allaha itaat ederler. Allah onların naklarını nasıl korumuşsa onlar da kocaları yanlarında olmadığı zaman iffetlerini korurlar. Kötülük ve geçimsizliklerden endişe ettiğiniz kadınlara önce öğüt verin. Uslanmazsa kendilerini yataklarında yalnız bırakın. Yine dinlemezlerse (hafifçe) dövün, ama itaat ettikleri takdirde de aleyhlerine bir bahane aramayın. Muhakkak ki Allah çok yüce ve çok büyüktür.»
(Nisa sûresi, âyet: 34)
Bir Olay :
Sahabilerden biri bir gün Hz. Peygamber’e (S.A.V.) gelerek şöyle demiş:
«Ey, Allah’ın elçisi!.. Ben karımdan şikâyetçiyim, diliyle beni devamlı surette iğnelemektedir »
Hz. Peygamber (S.A.V.): «Onu boşa» deyince sahabi: «O benim hayat arkadaşım, üstelik de çocuğu var» demiş.
Bunun üzerine Allah’ın Resulü şöyle buyurur: «Ona iyilikle emret, öğütte bulun. Eğer kendisinde iyilik yapma kabiliyeti varsa, yapacaktır. Eşini, hizmetçini döver gibi, dövmeyesin.»
Erkeğin Geçimsizliği:
Ailede geçimsizlik her zaman kadın tarafından çıkarılmaz. Bazen de erkek tarafından çıkarılır. Eğer erkek karısını ihmal eder, yatağından uzaklaşır, geçimini temin etmez veya başka bir şekilde karısından yüz çevirirse Allah bu durumda kalan bir kadına nasihatla şöyle buyuruyor:
«Eğer kadın kocasının geçimsizliğinden veya aldırışsızlığmdan endişe ederse, (karı kocanın) kendi aralarında anlaşmaya çalışmalarında kendilerine bir mahzur yoktur. Anlaşmak daha hayırlıdır. Zaten nefisler kıskançlığa meyyaldir. Fakat arayı düzeltip iyi geçinir ve haksızlıktan sakınırsanız, şüphesiz Allah bütün yaptıklarınızdan haberdardır.»
(Nisa sûresi, âyet: 128)
Araya Hakem Sokmak:
Eğer karı koca arasındaki geçimsizlik ve huzursuzlukları halledemezler ve ailede huzuru temin edemezlerse, iki tarafın yakınlarından seçilecek hakemler vasıtası ile düzeltmeye çalışmalıdırlar.
Ulu Allah buyuruyor ki:
«Karı ve kocanın arasının açılmasından korkarsanız koca tarafından bir hakem, karı tarafından da bir hakem gönderin. Bu hakemler onları gerçekten barıştırmak isterlerse Allah her şeyi bilen ve her şeyden haberi olandır.»
(Nisa sûresi, âyet: 34)
Hakemlerin iki tarafın ailelerinden seçilmesinin sebebi şudur: Boşanmadan Evvel Yapılan Barışma Yolları Aile sırlarının dışarıya aktarılmaması, karı kocanın hususî durumlarının daha iyi bilinmesi, iki tarafın da şikâyetlerini açıkça ortaya dökmeleri bakımından çok uygun düşmesidir. Hakemler bütün çabalarına rağmen karıkocayı barıştıramayıp da ayrılmalarına karar verirlerse, bu hükümleri tatbik edilir.