Bu cezâ işlenen fiilin türüne, amacına ve sonuçlarına göre değerlendirilir. Genellikle şu beş kısımda toplanır:
1- Ceninin ana rahminde ölü olarak düşmesi,
2- Ceninin ana rahminde diri olarak düştükten sonra ölmesi,
3- Ceninin ana rahminden diri olarak düşüp ölmesi veya başka bir sebeple yaşaması,
4- Ceninin ana rahminden düşmesi veya anasının ölümünden sonra düşmesi,
5- Anneye yapılan eziyetin doğurduğu neticeler…
BİRİNCİSİ: Ceninin ana rahminde ölü olarak düşmesini gerektiren fiildir. Bu fiili işleyen câninin cezâsı, ceninin diyetidir. Bu diyet, kıymeti beş deve olan bir köle ya da câriyenin azâd edilmesidir.
Nitekim Ebû Hûreyre (r.a.) anlatıyor: Hûzeyl kabilesinden iki kadın kavga etti. Birisi eline taş alıp diğerine atıp hem onu, hem rahmindeki çocuğun ölümüne sebep» oldu. Dava Rasûlüllah’a getirildi. Efendimiz,
ana rahmindeki ceninin ölmesine karşılık bir köle yada câriyenin azâd edilmesini ve öldürülen kadının diyetinin ise öldürenin baba tarafından yakınlarına ödetilmesine karar verildi.
Azâd edecek köle bulunmadığında ki bugün artık kölelik ve cariyelik kalkmıştır- onun yerine beş deve diyet ödetilir. İlim adamlarının bunda ittifakı vardır.
Düşürülen ceninin erkek ve kız olması, cezanın değişmesini gerektirir. Fakihlerin tesbitine göre, kızın diyeti, erkeğin diyetinin yarısıdır.
Ayrıca ceninin diyeti kasten cinayet halinde ağırlaşır hatâen meydana gelmişse hafifler. Kasden cinayet işlenmişse, diyet cinayeti işleyenin baba tarafından yakınlarına yükletilmez. Ama hatâ ile meydana gelmişse, yükletilir.