Cemaat Sünnettir
Peygamber Efendimiz (sallâllahü aleyhi ve sellem) buyurdu ki: Cemaatle kılman bir namaz, yalnız başına kılman yirmi yedi namaz gibidir» l1). Yine buyurdu: «Yatsı namazını cemaatle kılan,
gecenin yarısını ihya etmiş gibi olur. Sabah namazını cemaatle kılan, bütün geceyi ibadetle geçirmiş gibi olur» (2). Yine buyurdu: «Kırk gün birinci tekbiri kaçırmadan cemaatle namaz kılan için iki berât yazılın Biri Cehennemden kurtuluş, diğeri nifaktan kurtuluş berâtıdır» (3). Bu sebeptendir ki, seleften bir kimse iftitah tekbirine yetişemediyse, üç gün kendisine, «Üzülme, başın sağ olsun», derlerdi. Eğer cemaate yetişemediyse, yedi gün böyle söylerlerdi. Said ibn Müseyyeb diyor ki: «Yirmi sene oluyor ki, camiye girmeden ezan sesi duymadım».
Âlimlerden bir çoğu söylemişlerdir: «Bir kimsenin bir özürü olmadan namazı yalnız kılması doğru olmaz». O hâlde cemaati önemli tutmak gerekir. İmamlığa ve imama uymanın edeblerine dikkat etmek lâzımdır.
Birincisi, cemaat istemeden imamlık yapmamaktır. Onu kerih görüyorlarsa, beğenmiyorlarsa, imam olmamalıdır, özrü yokken, imam olmasını isterlerse, reddetmemelidir. Çünkü, imam olmanın fazileti büyüktür. Müezzinlik yapmaktan daha üstündür.
İmam olan, elbisesinin temizliğinde ihtiyatlı, dikkatli olmalıdır. Cemaati beklemek için namazı geciktirmemelidir. Cemaat Sünnettir Çünkü evvel vaktinde kılmanın fazileti ondan daha fazladır. Ashâbı Kiramdan ikisi bir araya gelse, bir üçüncüyü beklemezlerdi. Cenazede bile olsalar, beklemezlerdi. Bir gün Peygamber Efendimiz (sallâllahü aleyhi ve sellem) biraz geç gelmişti. Onu beklemediler. Abdurrahman bin Avf önde idi. Peygamber Efendimiz (sallâllahü aleyhi ve sellem) geldiği zaman bir rekât geçmişti. Namazı kılınca, kendisini beklemediklerinden sordular. Resûl (aleyhisselâm) buyurdu: «İyi yaptınız. Her zaman böyle yapınız».
İmamlığı Allah rızası için ve ihlâsla yapmalı ve hiçbir ücret almamalıdır. Saflar düzelmeyince tekbir getirmemelidir. Tekbirleri yüksek sesle söylemelidir. Sevaba kavuşmak için imamlığa niyet etmelidir. Eğer niyet etmezse, cemaat sağlam olmaz ve cemaat sevabını alamaz.
Yüksek sesle okunan namazlarda, yüksek sesle okumalı ve üç yerde sekte yapmalı: Birincisi, tekbir alınca veccehtü der, cemaat Fatiha okumakla meşgul olurlar t1). İkincisi, Fatiha okuyunca, sûreyi biraz geciktirmeli. Belki cemaat Fatiha okumamış yahut tamamlamamış olabilir. Cemaat Sünnettir Üçüncüsüi zammı sûreden sonra biraz durmaktır. Tâ ki tekbir, sûrenin sonundan ayrılmış oİsun. İmama uyan Fatihadan fazla bir şey okumamalıdır. Ancak uzakta olur ve imamın Sesini duymazsa bu hariçtir.
Rüku’ ve secdeleri normal yapıp, teşbihleri üçten fazla okumamalıdır. Hazreti Enes (radıyallahü anh) diyor: «Peygamber Efendimizden hafif, güzel ve namazı tamam kılan kimse yoktur». Bunun da sebebi, cemaat içerisinde; zayıf, hasta, sıkışmış veya acele işi olan bulunabilir. Cemaatin imamdan sonra hareket etmesi lâzımdır, onunla değil. İmamın alnı yere değmeyince, secdeye gitmemelidir. İmam rükû’a tam eğilmeden cemaat rükû’a eğilmemeli dir. Uymak buna denir. Ama bile bile imamdan önce yaparsa namazı bozulur.
Selâm verince, «AJlahümme ente’sselâm ve minke’sselâm, tebârekto rabbenâ yâ ze’lcelâli ve’likrâm» ı söyleyecek miktardan fazla oturmamalıdır. Sonra hafifçe kalkıp, yüzünü cemaate döner ve duâ eder. Cemaat bundan önce ayrılmamalıdır. Çünkü mekruhtur.