Hamd, yalnızca Allah’adır. Salât ve selâm da Peygamberimiz Muhammed sallallâhu aleyhi vesellem’e dir.
Etlerini yemediğimize göre Allah Teâlâ’nın, yılanlar, akrepler,fareler ve buna benzer hayvanlan yaratmasının hikmeti nedir?
Bu soruya, genel ve özel olmak üzere iki yönden cevap verebiliriz:
Genel olarak şöyle cevap verebiliriz:
Şüphe yok ki mü’min, Allah Teâlâ’nm her işinde hikmet sahibi ve her şeyi hakkıyla bilen olduğuna, hiç bir şeyi boşa yaratmadığına ve O’nun bütün fiillerinin bir hikmete binâen sâdır olduğuna îmân eder.Mü’min, Allah Teâlâ’nın fiillerinden herhangi birisinin hikmeti kendisine âşikâr olmazsa, bu esasa sığınır, Rabbi hakkında kötü zanda bulunmaz.
Özel olarak ise şöyle cevap verebiliriz:
Şüphe yok ki bu gibi hayvanlann yaratılmasındaki hikmetlerden birisi de, Allah Teâlâ’nm yarattığı şeylerdeki mükemmelliğin belli olması ve Allah azze ve celle’nin yarattıklannı dilediği gibi çekip çevirmesidir.Bu hayvanlar o kadar çok olmasına rağmen Allah Teâlâ hepsine rızık vermektedir.
Aynı şekilde Allah Teâlâ, bu hayvanlarla bazı kimseleri imtihan etmekte ve onlara mükâfat vermektedir. Bu hayvanları öldüren kimsenin cesâreti ortaya çıkmaktadır.
Yine, Allah Teâlâ bu hayvanları yaratmakla, kullannı, îmân ve yekîn yönünden imtihan etmektedir.
Mü’min, buna rızâ gösterir ve Allah Teâlâ’nm emrine teslim olur.
Kalbinde şüphe hastalığı olan kimse ise, Allah Teâlâ bunu yaratmakla ne istemiş olabilir? der.
Yine, yaratılış yönünden kendisinden çok daha güçsüz olmasına rağmen, bir hayvanın kendisine zarar vermesiyle acı duyması ve hastalanması, insanın zayıf ve âciz bir yaratılmış olduğu ortaya çıkmaktadır.
Bir âlime, sineğin yaratılmasının hikmeti hakkında sorulduğunda o şöyle cevap vermiştir:
Allah Teâlâ, sineği, zorba hükümdarların burunlannı yere sürtmek için yaratmıştır. Zararlı hayvanların var olmasıyla faydalı şeylerin yaratılmış olmasının hikmeti ortaya çıkar. Nitekim bir özlü sözde şöyle denilmiştir: “Eşya, zıddı ile belli olur.”
Üstelik tıp ve deney yoluyla sâbit olduğuna göre, birçok faydalı ilaç, yılan ve buna benzer hayvanların zehirinden çıkarılmaktadır. Dış görünüşlerinde zararlı olan şeyleri, faydalı şeyler olarak yaratan Allah Teâlâ her şeyden münezzehtir.
Aynca bu zararlı hayvanlann çoğu, başka faydalı hayvanlara yem olmaktadır. Böylece tabiatta ve Allah Teâlâ’nın mükemmel bir şekilde yarattığı çevredeki var olan dengenin bir halkçısını oluşturmuş olmaktadır.
Diğer taraftan müslümanın, Allah Teâlâ’nın bütün fiillerinin hayır olduğuna ve yarattığı şeylerde sadece şerrin olmadığına, aksine onlarda bir yönden şer var ise, diğer yönden de hayır olduğuna îmân etmesi gerekir.Nitekim şerrin başı olan İblis’in yaratılışı gibi, bazı hikmetler bize âşikâr olmazsa bile, İblis’in yaratılışında bazı hikmetler ve faydalar vardır.
Bu hikmet ve faydalardan bazıları şunlardır:
İtaatkâr olan kimselerle günahkâr kimseleri, nefsiyle mücâdele eden kimselerle nefsine boyun eğip Allah Teâlâ’nın emir ve yasaklarını yerine getirmekte kusurlu olan kimseleri ve cennetliklerle cehennemlikleri birbirinden ayırt etmek için Allah Teâlâ, İblis aracılığıyla kullarını imtihan etmektedir.
Allah Subhânehu ve Teâlâ’dan, bizlere iman kuvveti ve dinde bilgili olmayı nasip etmesini dileriz.
Allah Teâlâ, Peygamberimiz Muhammed sallallâhu aleyhi vesellem’e salât ve selâm eylesin.