Kalb Aleminin Şaşılacak Halleri Kalb âleminin şaşılacak hâllerinin sonu yoktur. Üstünlüğü de şaşılacak hâllerinin, her şeydekinden daha çok olmasındadır. Çok insanlar bundan gafildirler. Üstünlüğü iki sebebledir: Birincisi ilim, İkincisi kudrettir. İlim sebebiyle üstünlüğü iki tabakadır: Birini herkes bilebilir. Diğeri ise, daha örtülüdür, herkes anlayamaz. Bu, öncekinden üstündür. Zâhiri olan bütün ilimleri ve san’atları bilmesidir. Bütün… Read More »

İnsanın Aslının Melekler Cevherinden Olduğu İnsanda hayvan, canavar, şeytan ve melek sıfatları olunca, aslının, melek cevherli, diğerlerinin ise, muvakkat ve geçici olduğunu nereden biliriz? suâli akla gelebilir. Ve yine, diğer sıfatlar için değil de onun, melek sıfatları için yaratılmış olduğu nasıl anlaşılabilir? diye de sorulabilir. Cevabında deriz ki: Bu, şununla anlaşılır ki, insan hayvanlardan ve… Read More »

Kendi Hareket Ve Durumunu Kontrol Kendi bâtınında bu dört pehlivan ve âmirin bulunduğunu öğrenmiş oluyorsun. O hâlde kendi hareket ve duruşlannı murakabe eyle (kontrol et). Ancak böylece, bu dünyada, bu dörtten hangisine uyduğun anlaşılır. Muhakkak bilmelisin ki, her hareketinden kalbinde bir sıfat hâsıl oluyor. O sıfat da sana benzer. Seninle beraber öbür dünyaya gider. Bu… Read More »

İnsandaki Kötü ve İyi Sıfatların Hali İnsan kalbinin, içinde bulunan bu iki asker ile alâkası vardır. Her birinden bir sıfat ve bir ahlâk kendisinde hâsıl olur. Bu ahlâklardan bazısı kötü olur; onu helâk eder. Bir kısmı iyi olur, onu saâdete kavuşturur. Bu ahlâkın tamamı çok ise de dört ana esasta toplanmıştır. Bunlar, hayvan, canavar, şeytan… Read More »

Şehveti, Gazabı, Bedeni, Duygu Organlarını, Aklı Ve Kalbi Doğru Yolda Kullanmak Bundan önceki anlattıklarımızdan, şehvet ve gazabın, yemek  içmek ve bedeni korumak için yaratıldığı anlaşıldı. Demek ki, her ikisi de bedene hizmet ediyorlar. Yemek ve içmek, bedenin yemidir, gıdasıdır. Beden duygulara hamal olarak yaratılmıştır. O hâlde beden, hislere [duygulara] hizmet ediyor. Duygular ise, aklın haber… Read More »

KALB ASKERİNİN BİLİNMESİ Kalbin askerlerini uzun uzun anlatmak çok sürer. Maksadı bir misal ile sana bildireyim: Beden bir şehre benzer. El, ayak ve âzâlar şehrin san’at erbabı gibidir. Şehvet, maliye müdürü gibidir. KALB ASKERİNİN BİLİNMESİ Gazab, şehrin emniyet âmiri gibidir. Kalb, bu şehrin padişahıdır. Âkil ise padişahın veziridir. Padişahın bunların hepsine ihtiyacı vardır. Memleketin idaresi ancak… Read More »

İnsanın Bedene İhtiyacı Beden, kalbin ülkesidir. Bu ülkede kalbin çeşit çeşit askerleri vardır. Âyet i kerîmede, «Senin Rabbinin askerlerini, O’ndan başkası bilmez» (2), buyuruldu. Kalb âhiret için yaratılmıştır. Onun işi, saadeti aramaktır. Allahü Teâlâ’yı tanımak, bilmek ise, Allahü Teâlâ’nın yarattıklarını bilmekle ele geçer. Bu da bütün âlemdir. Alemdeki acayip şeyleri tanımak, ona hisler (duygular! yoluyla… Read More »

  Dünyanın bütün nimetleri, sevinç vesilesi olan şeyler için harcanır. Bü­tün dünyanın insanlarının aynı zevkli hayatı yaşamaları mümkün değildir. Dünya hayatı Allah’ın takdirine göre yaşatılmaktadır. Allah-u Teâlâ şöyle buyuruyor: “Rabbinin rahmet dilediklerinin dışındakiler muhalefet etmeye devam ediyorlar.” (Hud/118-119) Bazı tefsir alimleri dedi ki: “Ayette geçen “muhalef” (ayrılmaya) devam edenlerden maksat, insan­ların zengin fakir, kanaatkâr ve… Read More »

Kalbin Hakikati Rûhun hakikatinin mahiyetini, ona mahsus sıfatların neler olduğunu bildirmeye dinimiz müsaade etmiyor. Bunun için Allah’ın Resulü (sallâllahü aleyhi ve sellem) bunu açıklamadı. Nitekim, Allahü Teâlâ Peygamberimize (s.a.) buyurdu. «Ve, sana rûhdan sorarlar. Onlara de ki, rûh Rabbimin emrindendir» t1). Bundan fazlasını söylemeye izin yoktur. Kalbin Hakikati Rûh, Allahü Teâlâ’ya ait şeylerdendir ve âlem i… Read More »

Kalbin Hakikatini Bilmek Varlığı bilinmeyince, kalbin hakikati anlaşılamaz. O hâlde hakikatinin ne olduğunu, sonra askerini, sonra bu asker ile olan bağlılığını, sonra sıfatlarını bilmek lâzımdır. Kalbin Hakikatini Bilmek Sıfatlan bilinirse, Allahü Teâlâ’nın bilinmesinin nasıl hâsıl olduğu, kendi saadetine nasıl ulaştığı bilinir. Bunların her birine ayrı ayrı işaret edeceğiz. Kalbin varlığı aşikârdır. Zira, insanın kendi varlığında şüphesi… Read More »