Hayız İle İlgili Meseleler
Kadınlar kaç yaşında âdet görür ve kaç yaşında âdetten kesilirler?
Kadınlar en erken dokuz yaşında âdet görmeye başlar ve elli beş yaşlarında âdetten kesilirler bu yaşa varmadan âdetten kesilen kadınlar da vardır.
Adet süresinin en azı ve en çoğu ne kadardır?
Âdet süresinin en azı 3 gün (72 saat) en çoğu da on gün (240 saat)dir. Bu iki süre arasında görülen kanlar, âdet kanı sayılır. Bu süre içinde kanın devamlı gelmesi gerekmez, ara sıra kesilmesi mümkündür.
Meselâ, bir kadın üç gün kan gördükten sonra iki gün kan kesilse ve ondan sonra tekrar başlayıp üç gün daha devam etse, bu kadın sekiz gün âdet görmüş olur. Temizlik süresinin en azı on beş gündür. En çoğu ise aylarca hatta yıllarca devam edebilir.
(Temizlik süresinin en az müddeti, Mâliklere göre sekiz, on ve on yedi gün, Hanbelilere göre ise on üç gündür). Bazı kadınların âdet günleri bellidir.
Meselâ, her ay beş, yedi veya on gün âdet görürler. Âdet hali bir defa meydana gelmekle, müddeti tayin edilmiş olur. Meselâ, yeni âdet görmeye başlayan bir kız ilk defada, sekiz gün kan, yirmi iki günde temizlik görse, âdet müddeti böylece belli olmuş olur. Gerektiğinde hesaplar buna göre yapılır. Bir âdet hali nasıl değişebilir?
Kararlı bir âdetten sonra, iki defa öncekine aykırı âdet gören kadının âdeti değişmiş sayılır. Böyle durumlarda artık âdet günleri son gördüğü iki âdete göre kesinlik kazanmış olur.
Meselâ; her ay beş gün âdet gören bir kadın daha sonra iki defa dört veya sekiz gün âdet görse, artık âdet günleri dört veya sekiz güne çıkmış olur.
Sonuç olarak; âdet hali bir defa ile sabit olur. İki defa değişiklik meydana gelmekle de yeni şekline girer.
Alışılagelen duruma aykırı olarak, on günden fazla devanı etmeyen kan, âdet kanı sayılır mı?
Evet sayılır ve böyle bir durumda âdet de değişmiş olur. Meselâ her ay yedi gün kan gören bir kadın sonradan on gün kan görse bu on gün görmüş olduğu kanın hepsi hayız kanı sayılır. Bu durumda âdet hali de yedi günden on güne çıkmış olur.
Fakat alışılmıştan fazla gelen kan, alışılmış kan ile beraber, on günden fazla olursa, alışılmışın dışında gelen kan âdet kanı değil istihâze kanı sayılır.
Meselâ, daha önceki âdetlerinde yedi gün kan gören bir kadın, sonradan on bir veya on iki gün kan görmeye başlarsa, daha önceki âdetlere uygun olarak yedi günlüğü âdet kanı, geri kalan dört veya beş günü de istihaze olur.
Aynı durum âdetten önce de meydana gelse, yine hüküm aynı olur. Yani on güne kadar âdet kanı olur. On günden fazla kan görmesi halinde ise daha önceki gibi adeti olan süredeki kan âdet kanı, fazlası ise istihaze kanı sayılır.
Meselâ: Beş gün atfet gören bir kadın, bu beş gün, beraber daha önceden de birkaç gün kan görürse k* ikisinin toplamı on günü geçmedikçe hepsi âdet fcJ! sayılır. Fakat on günü geçtiği takdirde, yalnız daha önce gördüğü beş günü âdet kanı, gerisi istihaze sayılır.
Hastalık sonucu olarak sürekli kan gören bir ka din, âdet günlerini nasıl hesaplamalıdır?
Adet görmüş olan bir kadından, hastalık sonucu olarak her zaman kan gelmesi halinde, sağlıklı iken gördüğü âdet haline göre hüküm verilir.
Meselâ: Her ay başından itibaren on gün kan, yirmi gün veya altı aydan az olmak üzere herhangi bir süre temizlik görmüş ve bu âdet hali kesinleşmiş ise, sonradan sürekli olarak kan gelmesi halinde sağlıklı iken âdet gördüğü zamanki gibi ilk on günü hayız, yirmi günü veya altı aydan az olan herhangi bir süre temizlik sayılır.
Eğer temizlik süresi altı ay veya daha fazla devam etmiş ise, temizlik süresi altı aydan bir saat noksan olarak kabul edilir. Zira bu süre, gebelik müddetinin en alt sınırıdır.
Yeni âdet gören bir kız, âdet günleri karar bulmadan sürekli kan görürse durum ne olur?
Her aydan on gün adet, yirmi gün de temizlik sayılır.
Devamlı akıntı gören bir kadın, hastalık veya dikkatsizlik sonucu âdet günlerini unutmuşsa nasıl hareket etmelidir?
Kuvvetli zannına göre hareket eder ve ona göre âdet ile temizlik günlerini hesaplar.
İlk görülen kanın âdet kanı olup olmadığı nasıl anlaşılır ?
Dokuz yaşından itibaren görülen her kan âdet kanı olabilir Eğer bu kan üç günden az olursa âdet kanı değildir. O zaman kılmadığı namazları kaza etmesi gerekir.
Adet kanının özel bir yapısı var mıdır?
Âdet kanı siyah, kırmızı, yeşilimtırak veya sarı olabileceği gibi, bulanık, toprağımsı bir renkte olabilir. Âdeti sona eren kadından gelen akıntı bembeyaz bir renkte olur.
Adet görme bozukluklarının sebepleri nelerdir?
Bazı durumlarda âdet görme düzeni bozulur. Kadın her 17 25 günde bir gibi çok kısa aralıklarla veya bir buçuk, iki ayda bir gibi çok uzun aralıklarla, bazen yıllara varan kesilmelerle, bazen de pek şiddetli sancılar veya aşırı derecedeki kanamalarla âdet görür.
Bu bozukluğun ve düzensizliğin çeşitli nedenleri vardır. Sıtma, akciğer veremi, tifo, dizanteri, kansızlık olayları, kalp hastalıkları, çok zayıflık gibi hastalıklarda âdet görme kesilir. Fakat hastalık geçtikten sonra yine düzene girer.
Beslenme eksiklikleri, hayat şartlarının ağırlığı da âdet görme düzenini bozabilir. Hayız İle İlgili Meseleler Havasız evlerde, güneş almayan atölyelerde, vücut hareketi yapmadan çalışanlarla, gece yıpratıcı işlerde çalışanlar çoğu zaman âdet görme bozuklukları ile karşılaşırlar.
Büyük heyecanlar, korku ve üzüntüler, şiddetli aile geçimsizlikleri sinir sistemi ve hormon faaliyetini alt üst ederek aybaşı bozukluklarına yol açarlar. Bu bozuklukların öteki bir nedeni de rahim çevresinde meydana gelen iltihaplanma ve urlardır. Vt
Kanserli urlar kanama yaparlar, ama bunların ayba kanaması ile ilgisi yoktur. Bazı dikkatsiz hastalar üj! zamanlarda hafif ve sürekli kanamaları aybaşı kanaması zannederek hastalığın ilerlemesine sebep olurlar. Kanser kanamalarının özelliği, sürekli, leke halinde, çoğu zaman pis kokulu oluşlarıdır. Özellikle birleşme ve büyük abdest arasındaki kanamalara çok dikkat etmek gerekir. Bunun için aybaşı bozukluklarını hiç ihmal etmeye gelmez.
Adet görme günlerinde ne gibi sağlık kuralları uygulanmalıdır?
Âdet görme, yalnız vücuttaki çeşitli organları değil ruh ve sinir sistemini de kuvvetle etkileyen bir olaylar zinciridir. Onun için bu günlerde kadınların mümkün olduğu kadar dinlenmeleri, yatakta çok yatmaları yararlıdır. Bütün gereksiz işler, gereksiz yorgunluklar, yorucu ziyaret ve toplantılardan bu devrede kaçınmalıdır. Bu günler sırasında nefes almada zorluk çekilebileceği, göğüs ve karın kısmının hassasiyeti artacağı için, sutyen ve korse gibi şeyler bir kenara atılmalıdır.
Hele karın kısmını sıkıştıran tipteki korseler yalnız sıkıntı verici olmakla kalmaz, tehlikeli de olur. Oysa, aybaşı günlerinde bütün iç üreme organları kanla dolduğu için, bu organların dıştan baskı altına alınması, aybaşı sıkıntısını güçleştirir. Ayrıca, bu günlerde kabızlıktan da korunmalı, gerekirse ilâç alarak barsakları boşaltmalıdır; barsaklarm dolu bulunması, içerden bir sıkıştırmaya yol açar. Sık sık idrar yapmak da yararlıdır.
Yenilecek yemeklere gelince; nişastalı ve baharatlı eklerden kan basıncını yükselten koyu kahvelerden
kaçınılmalıdır.
Adet görme günlerinde gözetilecek en önemli sağlık kuralı, temizliktir. Âdet görme sırasında kanın dış üreme organları da, içlerine kan dolarak hassaslaştıkları için kolayca zedelenebilir ve mikrop kapabilirler. Yalnız soğuk suyla yıkanmaktan kaçınılmalıdır. Zira, birden sıcaklık değişmesi, aybaşı akıntısının düzenini bozabilir.
Yine bu günlerde özellikli kasık bölgesi ve dış üreme organlarım üşütmekten dikkatle korumak gerekir. Kullanılan bezlerin, kolayca emebilecek, aynı zamanda yumuşak malzemeden yapılması gerekir. Bu bezler sık sık değiştirilmelidir.
Eskiden kadınların âdet görme günlerinde yıkanması zararlı sayılırdı. Bu inanışın gerçekle hiç bir ilgisi yoktur. Tam aksine, genel bir yıkanma değilse bile, üreme organları çevresi ve kasık bölgesinin günde en az iki üç kere ılık ve sabunla köpürtülmüş su ile yıkanması gereklidir. Tam vücut banyosu yapılacağı zaman da soğuk duşlardan olduğu gibi, fazla sıcak su ile yıkanmaktan da kaçınmalıdır.
Âdet görme sıkıntısı:
Âdet görme (hayız) bazı kadınlarda rahatsızlık yapmaktadır. Bu rahatsızlık belirtileri, aybaşından bir iki gün önce başlar. Çalışmaya karşı isteksizlik, halsizlik, Çarpıntı, üşüme, iştahsızlık şeklinde kendini gösterir. Adet halinde ise kasıklarda çekilme, karında ağırlık biçiminde kendini gösterir. Bu, kanla dolmuş olan rahmin ağırlaşmış olmasının tabii bir sonucudur. Ayrıca kabızlık, baş ağrısı, karın altında rahatsı» edici gerginlik, sinir bozukluğu hissedilir. Aybaşı sürdüğü müddetçe, bu sinir bozukluğu az çok sürer gider. Göğüslerde bir şişme, göğüs uçlarında hafif dokunuşların bile acı verdiği bir hassaslaşma durumu meydana gelebilir Aybaşı akıntısının sonlarına doğru bu rahatsızlıklar da hafifler ve geçer.
Bazı kadınlarda bu rahatsızlıklar çok şiddetli olur. Karın altı ve kasıktaki gerginlik ve çekilme, şiddetli kramplar, dayanılmaz ağrılar şeklinde hissedilir; sinir bozukluğu, gerçek bir ruh hastalığı şeklinde ortaya çıkar. Böyle durumlarda mutlaka doktorların muayenesine başvurmak gerekir. Zira böylesine şiddetli aybaşı mutlaka cinsiyet organlarında bir anormalliğin, bir hastalığın sonucu olabilir.
Aybaşı ağrılarının nedenleri:
Sıhhatli bir kadın normal şartlar altında âdet görürken ağrı ve sancı duymaz. Ancak bu, çok az kadın için geçerlidir. Kadınların çoğu, aybaşı günlerinde âdet görme sıkıntılarında değindiğimiz rahatsızlıkları duymakta, sancı ve ağrılar çekmektedir.
Âdet günlerinde görülen bu rahatsızlıklar (ağrı ve sancılar), bir takım nedenlerden kaynaklanmaktadır. İyi beslenememek, rahim sürekli kabızlık, rahim çarpıklıkları da sancıları doğuran nedenler arasındadır.
Bu rahatsızlıkların çeşitli nedenlerinden biri ruhîdir. Hayız İle İlgili Meseleler Doğuran nedeninin ortadan kalkması ile sağlanır. Kasık bölgesine sıcak torba veya bez koymak, sıcak banyolar yapmak, kabızlığı önlemek için de eti az, sebzesi bol yemekler yemek fayda sağlar.
Evlenmemiş olanlar yanında bazı çocuk yapmamış kadınlar da aybaşlarını sancılı geçirmekten şikâyetçidirler. Böyle kadınların genellikle çocuk doğurduktan sonra ağrıları kesilmektedir. Öte yandan, kadının bu devresinde, kendisine karşı her zamankinden daha anlayışlı ve şefkatli davranmak, onun bu günleri daha sıkıntısız geçirmesine yardım edilmiş olur.
Zamansız aybaşı kesilmeleri:
Henüz yaş dönümü (menapoz) devresine girmemiş olduğu halde, bir kadının âdetten kesilmesi veya aybaşlarında yok denecek kadar az kan görmesi, zamansız aybaşı kesilmesidir.
Bazı kadınlarsa hiç âdet görmezler. Bunun nedeni, rahimin gelişmemiş olması veya hipofız salgısının yumurtalığı harekete getirici etkisine cevap vermemesidir. Bu şekildeki kadınların göğüsleri genişlemez ve vücutlarında «ikinci derecede cinsiyet özellikleri» adını verdiğimiz dişilik belirtileri gelişmez. Böyle kadınlar hormon tedavisi görseler bile yumurta çıkaramaz, yani gebe kalamazlar. Ne var ki ikinci derecede dediğimiz cinsiyet özellikleri gelişir.
Bazı kadınlar da erginlik çağına girince âdet görmeye başlar, ama sonradan ansızın kesilir. Zamansız â detten kesilmenin en çok görülen nedeni, tiroid guddesinin ya çok az, ya da gereğinden çok çalışmasıdır, iyi beslenmemek, kansızlık ve herhangi bir nedenle yumurtalığın Çalışamaz duruma gelmesi, rahimin bir urla tıkanmış olması da âdetten kesilmenin nedenleri arasındadır. Çok heyecan ve sıkıntı da nedenler arasında gösterilebilir.