Uzun süre birlikte çalıştığım kıymetli bir arkadaşım, oğlunu evlendirmişti. Aradan kısa bir zaman geçtikten sonra, yeni evlilerin halini sordum. “Ah hocam” dedi. “Ne siz sorun, ne de ben söyleyeyim.” “Hayırdır?” dedim.
“Çocuklar anlaşamıyorlar.”
“Niçin?” dedim.
“Meğer birbirlerini hiç tanımadan evlenmişler. Birinin ak dediğine, öbürü kara diyor. Huyları çok farklı. Daha da önemlisi, kültürleri ve dünyaları çok farklı. Ne yazık ki, farklılıklarını ilk tanışma havası içinde görmemişler. Hayaller, hülyalar bitip; gerçekle yüzyüze geldiklerinde, sanki bir rüyadaymış gibi uyandılar. Daha iki ay olmadan, evin içi toz duman…” Evliliğin, henüz ilk aylarında evin içi tozduman oluyorsa, bu çiftlerin yeteri kadar birbirlerini tanımadan evlendikleri çok açık. Hele farklı yörelerin, farklı kültürlerin ve farklı dünyaların inşanıysalar, problemler büsbütün artar.
Bu tür sıkıntıların ve açmazların önüne geçmek için, çiftler yeni tanıştıklarında birbirlerini iyice soruşturup, araştırmalıdırlar. Birbirlerini cezbeden ve tozpembe maskelerin arkasındaki gerçek kişilikleri bulup, çıkarmak zorundadırlar. Bunu yaparken de hislerle değil, mantıkla hareket etmelidirler. Çünkü hislerin gözü, mantık kadar keskin değildir. Çiftler birbirlerini tanımak için şöyle bir yol izlemelidirler:
1. Evliliğin bir günlük değil, bir ömür süreceğini düşünerek, bu uzun yılları kiminle paylaşacağınızı çok iyi hesap edin.
2. Hayatınızı birleştireceğiniz insanın, sizden en azından birçok noktada ileri olmasına ve sizi taşıyacak güç ve yeteneği’ sahip bulunmasına dikkat edin.
3. Vurdumduymaz kişilerle evliliği düşünmeyin. Sonra evliliğin o ağır sorumluluğunu tek başınıza yüklenirsiniz.
4. Tercih ettiğiniz kişinin şefkat ve merhamet duygularını lesl edin. Bu duygulardan yoksun olan bir insanın aileye mutluluk getirmeyeceğini bilin.
5. Muhatabınızın sorumluluk duygusunu ne kadar taşıyıp taşımadığına bakın. Bu duygudan yoksun insanlar, bir evi yi melemeyecekleri gibi, kendilerini dahi yönetemezler.
6. Görüştüğünüz kişinin moral değerlerine, ahlak anlayışına ve inanç boyutuna dikkat edin.Moral değerleri çökmüş, inancı zayıflamış bir insan, ailede ada moral kaynağı olamaz.
7. Geleneklerinizin birbirine ne kadar uyduğunu, kültürünüzün ne kadar örtüştüğünü, fikirlerinizin ne kadar yakın olduğunu ve hayat anlayışınızın ne ölçüde paralellik gösterdiğini detaylı bir şekilde test edin. Bu konulardaki ayrılık, aile huzurunu uzun ömürlü kılamaz.
8. Anne ve babasıyla, akrabalarıyla ve çevresiyle ne ölçüde anlaşabileceğinizi hesap edin. “Akrabasından bana ne, bana kendisi lazım” demeyin. Evlilikler; akrabalar ve dostlarla birlikte yürür.
9. Karakter yapısına, düzenli hayatına, disiplinli yaşayışına dikkat edin. Gözü dışarıda olanların ilk önüne çıkan siz değilsiniz. Bu huyu sizden sonra da sürer, mutlu yuvanızı bir anda bitirir.
10. Birlikte olduğuarkadaş grubuna bakın. Bazen kişi, esas kişiliğini saklayabilir. Ancak arkadaşlarını saklayamaz.
11. Zararlı alışkanlıkları olan biri, asla tercihiniz olmamalı. Zararlı alışkanlıklar hem sağlığı, hem ekonomiyi, hem de çocuk eğitimini etkiler.
12. İleriye dönük planlarının, isteklerinin ve düşüncelerinin ne derece olumlu olup olmadığına bakın. Çünkü kişilerin hayalleri, beklentileri ve umutları, kendilerini en iyi anlatan unsurlardır.
13. Para kullanma yöntemine dikkat edin. Parayı kendisi mi kullanıyor, yoksa para mı kendisini kullanıyor? Bir başka ifadeyle, parayı mı esir almış, yoksa paraya mı esir düşmüş? Çünkü parayı yerli yerinde kullanmasını bilen, onurlu bir hayat yaşar.
14. Allah’tan ne ölçüde korkuyor? Kulluk görevlerini ne şekilde yerine getiriyor? Allah’tan korkan bir insan, aile efradına asla kötülük etmez ve hayatını ailesine adar. Allah’tan korkmayansa, aile mutluluğunu pervasızca gözardı eder.
15. Kurmak istediği yuvadanelerin bulunmasını istiyor? İstediği şeyler ömürlük ve temel unsurlar mı? Günlük ve geçici şeyler mi?
16. Konuşmalarıyla davranışlarına dikkat edin. Söylediklerini ne ölçüde yapıyor? Davranışlarıyla konuşmaları ne derece uyumlu?
17. Konuşmalarını özenle dinleyin. Çünkü bir insanın kullandığı kelimelerde onun dünya görüşü, inancı ve kültürü saklıdır. Kelime aralarında hem dürüstlüğünü hem de zaaflarını yakalayabilirsiniz.
18. Sabır gücünü ölçün. Çabuk kırılıp kırılmadığına, hemencecik küsüp küsmediğine dikkat edin. Çıtkırıldım insanlarla hayatı omuzlamak çok zordur.
19. Güzellik, yakışıklılık ve endamın bir evlilik için yeterli özellikler olmadığım bilin. Gönül zenginliği, ahlak güzelliği, evliliğin temelini oluşturur.
20. Hayattaki yardımlaşma ve paylaşım yaklaşımını araştırın. Çünkü hayat, iki kişi üzerine kurulmuştur. Bir annenin her zaman babalık yapmaya hazır olması gerektiği gibi, bir baba da annelik görevlerine hazır olmalıdır. Aile de işbölümünün yanı sıra yardımlaşma da esastır.
21. Kararlarında sabırlı ve işinde azimli olmasına bakın. Çünkü kararsız insanlarla, hayat yolculuğuna çıkılmaz.
22. Bilmediğini biliyor mu, yoksa her şeyi bildiğini mi iddia ediyor? Her şeyi bildiğini zannedenle bir konuyu tartışmak ve ortak bir karara varmak çok zordur.
Özet olarak, evliliğe hazırlanan çiftler, birbirlerini tanımak için çok yönlü araştırmalar yapmalıdır. Bu araştırma sırasında mantıklarıyla hareket etmeleri tavsiye edilir. Eğer hislerle yola çıkılırsa, gözyaşlarına rastlanır. Mantıkla yola çıkıldığında ise gerçeklere ulaşılır.