Evli çiftler arasında hidâne hakkı bir problem doğurmaz. Ancak, eşler boşanırsa bu hakkın kime ait olacağı meselesi ortaya çıkar. Yukarıda zikredilen şartları haiz olan kimse bir tane olursa, yine mesele yoktur; bu vasıfları taşıyan kimse birden fazla olduğunda ve hepsi de çocuğu istediğinde, karşımıza bir tercih problemi çıkmaktadır. Bu bakımdan, hidâne müddeti içinde çocuğun… Read More »
Hidâne vazifesini üstlenecek şahsın -erkek veya kadın- şu vasıflara sahip olması gerekir: 1. Akıl ve ruh sağlığı yerinde bulunmak, 2. Ergenlik çağma gelmiş olmak, 3. Yeterli olmak. İhtiyarlık ve benzen durumlar, vazifenin gereği gibi yapılmasına engeldir. 4. Güvenilir olmak. Çocuğun bakım ve terbiyesini üzerine alacak kimse, onun hayatını, sağlığını ve ahlâkım koruyabilecek bir… Read More »
Çocuğun şahsı ve malı bakımından temsili, velâyet ve vesayet bahislerinin konusudur. Fıkıh kitaplarının “lıidâne” başlığı altında işledikleri konu ise, çocuğunn fiilen bakımını ve terbiyesini içine almaktadır. Doğumundan itibaren kendi kendine yeterli hale gelinceye kadar çocuk, nafaka dışında bakıma, beslenmeye, bilgi ve beceri kazanmaya muhtaçtır. Çocuğa bunları kim verecektir. Çocuğuz menfaati bakımından öncelik hakkı kime… Read More »
Nesebin sübütundan maksat, çocuğun anne ve babasının belli olması, objektif ölçülerle ortaya çıkmasıdır. Çocuğun anası ile hısımlık ilişkisi, doğum olayı ile sabittir, bellidir; bunu isbat etmek için başka bir delile ve olaya ihtiyaç yoktur. Çocuğu doğuran kadının, analığı kabul etmemesi ve çocuğu reddetmesi de mümkün değildir. İslâm’a göre, kiralık ya da ariyet rahim kullanılamaz.… Read More »
Neseb kelimesi, Arapça nisbet ve münasebet kelimeleriyle aynı kökten olup fıkıhta iki manada kullanılmıştır. Geniş manada neseb, kişinin sülalesini, soyunu, baba ve dedeleriyle hısımlık bağlantısını ifade eder. Dar manada neseb ise çocuğun, özellikle anne ve babasıyla hısımlık münasebetidir. Bu manada neseb, “çocuğun kime ait olduğunu, ana ve babasının kim olduğunu ifade eden” bir terimdir.
Evlilik hayatının en önemli gayesi ve meyvesi çocuktur. Evlilik bu meyveyi verince karı-koca, aynı zamanda ana-baba olmakta, ana-baba ile çocuklar ve diğer yakınlar arasında hukukî ve ahlâkî yeni ilişkiler, karşılıklı haklar ve yükümlülükler meydana gelmektedir. Bu bölümde, söz konusu ilişki ve haklardan neseb, himaye, terbiye, emzirme ve nafaka üzerinde durulacak, genel prensipler açısından mirasa… Read More »
İslâm, cahiliye devrinde âdet olan ve kadınların perişan olmaları sonucunu doğuran aşırı yası kaldırmış, onun yerine amme vicdanını tatmin eden, hatıralara ve geçmiş beraberliğe saygı ifade eden bir yas getirmiştir. Akrabanın Ölümünde 3 gün, kocanın ölümünde 4 ay 10 gün süren bu yas, güzel ve yeni elbiseler giymemek, sürme çekmemek, güzel koku sürünmemek, zinet… Read More »
İddet, bazı hallerde tabii ve biyolojik olaylara, bazı durumlarda ise belli bir müddetin geçmesine bağlanmıştır. a. Ay hali ve temizliğe bağlı iddet: İddet beklemesi gereken kadın hamile değilse ve hayız görebiliyorsa, bunun iddeti Hanefi mezhebine göre üç hayızdır. “Boşanan kadınlar, kendi kendilerini üç hayız bekletirler ve Allah’ın rahimlerinde yarattığını gizlemeleri kendilerine helâl olmaz. Allah’a… Read More »
a. Sahih evlilikte iddet, boşama veya ayırma, ya da kocanın vefatından itibaren başlar. b. Fasit evlilikte iddet, fiilen ayrılmadan itibaren başlar. c. Dönüşlü boşamada koca, iddet içinde vefat ederse kadın, yeni baştan vefat iddeti beklemeye başlar.
İddeti gerektiren durumları şöylece sıralayabiliriz: a. Sahih evliliği müteakiben cinsî münasebetten veya sahih halvetten sonra yapılan boşama ve fesih, kadının iddet beklemesini gerektirir. b. Fasit evliliği mütakiben, cinsel temastan sonra ayrılma (tefrik), kadının iddet beklemesini gerektirir. c. Sahih evlilikten sonra -cinsî temas olmasa dahi- kocanın ölmesi, kadının iddet beklemesini gerektirir. iddet, genellikle kadına ait… Read More »