Gıybetin Çeşitleri
Gıybet, doğru olsa bile bir kimsenin arkasında ondan bahsedip. duyduğu zaman üzüleceği şekilde konuşmaktır. Yalan söylerse iftira ve bühtan olur. Bir kimsenin kusurunu, noksanlığını ifşa etmek gıybettir. Soyunda, elbisesinde, hayvanında, evinde, işinde de olsa aynıdır. Şöyle ki; bedeni için söylenen, uzun boyludur, siyahtır, soyda ise; Hindu’dur, hamamcı çocuğudur, dokumacı çocuğudur, ahlâkta ise; kötü huyludur, gururludur, uzun dillidir, kötü kalblidir, âcizdir ve bunun gibi şeyler, işinde ise; hırsızdır, haindir, namaz kılmaz, rükû ve secdeyi tam yapmaz, Kur’ânı Kerim’i yanlış okur, temiz elbise giymez, zekât vermez, haram yer, dilini korumaz, çok yer, çok uyur, yerinde oturmaz, giydiği elbisede; yenleri geniş, eteği uzun ve çirkin demek ve Resûlullah’ın (sallâllahü aleyhi ve sellem), Gıybetin Çeşitleri «Bir kimse hakkında bir şey söylendiğinde o kimse onu duyduğunda rencide olacaksa o söz doğru bile olşa gıybettir» t1), buyurduğu şekilde olan her şey gıybettir. Âişe (radıyallahü anhâ) buyurur: «Bir kadın için, kısadır, dedim. Resûlullah (sallâllahü aleyhi ve sellem) «Gıybet ettin, tükür bakayım» (2). buyurdu. Tükürdüm, bir parça kan geldi». Bazıları demişlerdir ki, bir kimsenin günahını söylemek gıybet olmaz. Zira bu kötü işi bildirmek de dindendir. Bu iş hatadır. Fakat fâsıktır, içki içer ve namaz kılmaz demeleri doğru değildir. Gıybetin Çeşitleri Ancak, bundan sonra anlatacağımız özürle ve sebeple olabilir. Zira Resûlullah (sallâllahü aleyhi ve sellem) gıybetin sınırını, o kimseye kerih gelmek şartiyle çizmiştir. Bunlar ise üzer ve kerih gelir. Söylemekte fayda yoksa, söylememelidir.