Sâbit el-Bünânî’nin Enes b. Mâlik’ten (radıyallâhu ‘anh) rivayet ettiği bir hadiste Nebî (sallallâhu ‘aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu:
“Mümin kimdir bilir misiniz?’’ Sahabeler,
– Allah ve Resûlü daha iyi bilir, dediler. Bunun üzerine Resûlullah (sallallâhu ‘aleyhi ve sellem) buyurdular ki:
– Mümin o dur ki, Allah (celle celâiüh) o kişi ölene kadar onun kulaklarını sevdiği şeylerle doldurur. Öyle ki, kul, her kapısı demirden olan, yetmiş tane iç içe odası bulunan evinin en iç köşesinde, Allah’a ibadet ve taatla meşgul olsa, onu bilir ve ona, amelinin elbisesini giydirir. Sonra insanlar ondan bahsederler ve arttırırlar. Sahabeler sorarlar:
– Ey Allah’ın Resûlü! Bu artma nasıl olur?
– Mümin, amelinin artmasını sağlayan şeyden hoşlanır (bunun için devamlı amel eder)” Resûlullah (sallallâhu ‘aleyhi ve sellem) ardından şöyle buyurdular:
– Fâcir kimdir bilir misiniz? Sahabeler yine.
– Allah ve Resûlü daha iyi bilir, deyince Nebî (sallallâhu ‘aleyhi ve sellem) şöylı anlattı:
– Fâcir o dur ki, Allah (celle celâiüh) o kişi ölene kadar onun kulaklarını sevmediği şeylerle doldurur. Öyle ki kul, her kapısı demirden olan, yetmiş tam iç içe odası bulunan evinin en iç köşesinde Allah’a isyan ve günah içinde bı lunsa, onu bilir ve onu, amelinin (kötü] elbisesiyle kuşatır. Sonra insanlar or dan kötü olarak bahsederler ve arttırırlar. Sahabeler sordu:
– Ey Allah’ın Resûlü! Bu artma nasıl olur? Resûlullah (sallallâhu ‘aleyhi ve sellem)
– Günahkâr, günahını arttırmayı sağlayacak şeylerden hoşlanır buyurdular.
Avf b. Abdullah (radıyallâhu ‘anh) demiştir ki: “Hayır sahibi kişiler birbirlerini şu üç kelimeyi tavsiye edelerdi:
1- Ahireti için amel edene Allah dünyasında yeter.
2- Kul, Allah ile arasını ıslah ederse, Allah da onunla insanların arasını ı: lah eder, düzeltir.
3- Kişi Allah için gizli hallerini düzeltirse, Allah da onun aleni ve aşika olan hallerini düzeltir.”
Hâmid el-Leffâf20 der ki: “Allah Teâlâ bir kulun helâkini istediği zamaı onu şu üç şeyle cezalandırır:
1- Ona ilim verir, fakat o ilimle amel etmeyi nasip etmez.
2- Ona salihlerin sohbetinde bulunmak gibi bir rızık ihsan eder, fakat oı ların hukukunu muhafaza etmeyi nasip etmez.”
3- Ona itaat kapılarını açar, ancak ihlâs kapısını kapatır.
Fakih Ebü’l-Leys (rahimehullâh) der ki: Bunun böyle olmasının sebebi, kişini] niyetinin bozuk ve iç âleminin kötü olmasıdır. Eğer niyet sahih ve sağları olursa, Allah ona, ilmin menfaatini, ihlâs ile amel etmeyi ve salihlerin sol betlerinden bereketlenmeyi nasip eder.